Gorilla trekking in Rwanda: alles wat je moet weten

Van de 20 bekende families met berggorilla’s waren er in 2019, toen ik het park bezocht, 12 te bezoeken met een gorilla trekking. De overige families worden alleen bezocht door onderzoekers. De gorilla’s leven volledig in het wild, tussen de vijf vulkanen in het gebied. Er zijn geen hekken: ze bewegen zich vrij en steken soms zelfs de grens over naar Oeganda of Congo. Die landen werken dan ook nauw met elkaar samen voor de bescherming van de dieren.

Welke familie je bezoekt, hoor je pas op de ochtend zelf. Dit hangt af van waar de families zich op dat moment bevinden. Dagelijks volgen rangers van het nationaal park, de zogenaamde trackers, elke familie op de voet.

Ik bezocht de Suza-familie: een groep die destijds bestond uit 24 berggorilla’s, met meerdere silverbacks en baby-gorilla’s. Voorheen telde deze groep maar liefst 42 individuen, maar de groep heeft zich in de loop der tijd gesplitst.

Om bij de familie te komen, moet je een stuk hiken. Hoe lang dat duurt, hangt af van waar de groep zich bevindt. In Rwanda varieert dit van 30 minuten tot 2,5 uur. In Oeganda kan dat oplopen tot 5 à 6 uur. Ik had ongelofelijk veel geluk: we hoefden maar 10 minuten te lopen, omdat de familie zich vlak aan de bosrand bevond.

De hike kan pittig zijn, zeker als je dwars door het regenwoud moet, al was dat tijdens mijn trekking dus niet het geval. Je kunt een porter meenemen die je spullen draagt en je helpt op moeilijke stukken. De kosten waren in 2019 10 dollar. Ook als je dat niet nodig hebt, is het de moeite waard: veel porters waren vroeger stropers. Door hen te betrekken bij het toerisme heeft Rwanda het aantal stropers teruggebracht tot vrijwel nul, en is de populatie berggorilla’s de afgelopen jaren juist gegroeid. Hetzelfde geldt voor veel van de trackers. Via omscholing biedt de Rwandese overheid hen een alternatief inkomen, waardoor ze niet meer afhankelijk zijn van stropen.

Het is bijna niet in woorden te vatten hoe indrukwekkend het is om oog in oog te staan met een berggorilla. De dieren zijn enorm, maar tegelijkertijd verrassend rustig en vredelievend. Ze besteden nauwelijks aandacht aan je aanwezigheid en zijn vooral druk met eten: zacht grommend kauwen ze op bomen en planten. Gorilla’s zijn 100% vegetariërs en eten 30 tot 40 kilo aan planten per dag.

Je brengt één uur door bij de familie en komt tot op maximaal 7 meter in de buurt. Die afstand is trouwens niet voor jouw veiligheid, maar ter bescherming van de gorilla’s: zij zijn gevoelig voor menselijke ziektes. Sinds Covid is het daarom ook verplicht en mondkapje te dragen. De gorilla’s zelf trekken zich weinig aan van die grens en komen regelmatig dichterbij.

De gorilla’s zijn zich zeker bewust van je aanwezigheid, maar trekken zich daar bar weinig van aan. Volgens onze gids zien ze ons simpelweg als een andere apensoort die geen bedreiging vormt. Ze dulden onze aanwezigheid, zolang je ze niet uitdaagt.

Als het uur erop zit, is het moeilijk afscheid te nemen. Het is een ervaring die je echt bijblijft. Sinds mijn bezoek in 2019 staat deze ontmoeting nog altijd in mijn top 10 van beste reiservaringen ooit!

Ondanks hun enorme formaat zijn het zulke vredige dieren. Anders dan hun soortgenoten de chimpansees, die ook in Rwanda te bezoeken zijn, zijn gorilla’s opvallend rustig. Zacht grommend eten ze zich een weg door het regenwoud.

Hoewel ze zich in theorie razendsnel kunnen voortbewegen, lijken ze nooit haast te hebben. Langzaam lopen ze van de ene plek naar de andere, om zich vervolgens onhandig neer te laten ploffen tussen de planten. Jonge gorilla’s rennen er spelend tussendoor en worden gecorrigeerd wanneer hun spel te druk wordt. Hun gezichtsuitdrukkingen en gedrag zijn fascinerend om te zien en tonen heel veel gelijkenissen met mensen. Ik merkte bij mezelf dat ze me om deze reden echt raakten.

Een gorilla trekking in Rwanda is niet goedkoop. Een permit kost $1.500 (ongeveer €1.200). Veel geld, maar het wordt goed besteed:

Die investering werpt vruchten af. In 1981 stond de populatie op een historisch dieptepunt van nog geen 250 berggorilla’s. Inmiddels is dat aantal gegroeid naar ruim 1.100 berggorilla’s, ondanks de aanhoudende onrust in Congo. Dat is mede te danken aan het terugdringen van stroperij, wetenschappelijk onderzoek naar ziektes onder de gorilla’s, en de inkomsten uit toerisme.

De hoge prijs beperkt massatoerisme, maar er geldt ook een strikte dagelijkse limiet op het aantal bezoekers. Bovendien mag een groep maximaal één uur bij de gorilla’s doorbrengen, en niet elke familie is elke dag bereikbaar: het leefgebied is groot en soms zijn ze te ver weg. Onthoud dat je wilde dieren in hun natuurlijke omgeving bezoekt en dat de prioriteit ligt bij de bescherming van de berggorilla’s. Als toerist ben jij te gast in hun leefomgeving.

Tip: boek je permit zo vroeg mogelijk, bij voorkeur direct nadat je je vliegticket hebt geboekt.

Het leefgebied van de berggorilla bevindt zich uitsluitend in Rwanda, Oeganda en Congo. Rwanda heeft de grootste populatie, de kortste hike en relatief goed begaanbaar terrein. In Oeganda is het goedkoper, maar je ziet ze vaak in kleinere aantallen en moet veel langer lopen. Congo heeft momenteel geen positief reisadvies en is om veiligheidsredenen af te raden.

Rwanda is bovendien een schitterend en veilig land om doorheen te reizen met afwisselende natuur en wildlife.

Veel reisorganisaties bieden combinatiereizen voor Rwanda en Oeganda aan. Toch leent Rwanda zich perfect voor een opzichzelfstaande rondreis van 2 tot 3 weken. Ook voor een eerste Afrika-ervaring is Rwanda namelijk de reisbestemming bij uitstek. Het land is schoon en veilig en heeft een goede infrastructuur.

Als je zelfstandig door Rwanda gaat reizen, bijvoorbeeld met huurauto, kun je het meeste van het land zien en ervaren. Reisorganisatie Undiscovered helpt je met het samenstellen en organiseren van zo’n rondreis. Je kunt kiezen voor een van hun complete rondreizen of jouw droomreis op maat samenstellen. De permits voor de gorilla trekking en chimpansees zitten bij de de reissom inbegrepen en worden voor je geregeld. Zo kun jij zorgeloos genieten van deze bijzondere reis!

Vliegen naar Rwanda is het goedkoopst vanuit Brussel met RwandAir die 3 keer per week (di, do, za) rechtstreekse vluchten vanuit Brussel aanbiedt. Je doet er dan 8,5 uur over en vliegt op Kigali. Op de heenweg een nachtvlucht en terug een dagvlucht. Retourtickets zijn met RwandAir van Brussel naar Kigali rond de € 500,-. Je kunt ook vanuit Amsterdam rechtstreeks vliegen met KLM, maar je betaalt dan bijna het dubbele voor je vliegticket.

Wil jij naast de berggorilla’s meer van Rwanda zien? Lees dan ook onze reisroute voor een rondreis Rwanda en ons reisadvies Rwanda met handige tips & tricks voor je reis. Bekijk ook de website van Visit Rwanda voor meer informatie.