Bizarre begrafenis rituelen in Zuid Sulawesi


Het Indonesische eiland Sulawesi, het vroegere Celebes, staat qua grootte op de elfde plek in ’s werelds grootste eilanden. Eerder schreven we al over de paradijselijke onderwater wereld en de ongerepte natuur in Noord Sulawesi. Vandaag nemen we je mee naar het Culturele Zuid Sulawesi waar traditie hoog in het vaandel staat.

indonesie-sulawesi-uitzicht-4

Reizen door Zuid Sulawesi doe je zo

Er wordt weinig Engels gesproken op Sulawesi en zelf rijden is niet aan te raden omdat het rijden erg intensief is gezien de lange, slingerende, smalle wegen. Het openbaar vervoer is ook geen aanrader en is buiten Makassar ook geen optie. Zuid Sulawesi is dus echt een bestemming waar je met een chauffeur en eventueel een tour guide op pad gaat. Dit is echter nog steeds heel betaalbaar. Je reis ligt voor een groot deel vast omdat je overnachtingen vaak vooruit boekt. De afstanden zijn in kilometers vaak niet lang, maar gezien de conditie van de wegen loopt het aantal uren al snel op. Houd er dus rekening mee dat je op reisdagen ook vaak een aantal uren in de auto zit. De uitzichten zijn daarentegen grandioos dus heel vervelend is het niet. Als je een leuke tour guide hebt is het natuurlijk ook een super gelegenheid om veel over de regio te weten te komen. De meeste tour guides zijn lokaal en kennen de cultuur, geschiedenis en natuur binnenste buiten en vertellen daar vol trots over.

indonesie-sulawesi-dorp-kindertjes

Makassar (Ujung Pandang)

Een reis door Zuid Sulawesi start, en eindigt vaak ook, in de hoofdstad Makassar, het vroegere Ujung pandang. Makassar, was back in the day een belangrijke haven voor de VOC. Specerijen van de Molukken werden via Makassar naar Europa verscheept. In 1634 werd als verdediging tegen de VOC ‘Fort Rotterdam’ gebouwd. Het kreeg deze naam echter pas in 1667 van admiraal Cornelis Speelman nadat hij het Fort verslagen had. Speelman heeft het Fort naar zijn thuisstad vernoemd. Een interessant stukje geschiedenis voor ons Nederlanders! Tegenwoordig is het fort een museum en open voor bezoekers. Ook andere gebouwen in de stad, zoals de kerk en het gerechtsgebouw, stammen nog uit de VOC tijd en hebben een Nederlandse uitstraling.

indonesie-sulawesi-makassar-fort-rotterdam

Fotoshoot in Bira

In het zuidoosten van Zuid Sulawesi ligt het zeemansdorp Bira. Vanaf Makassar is het zo’n 5.5 uur rijden, met onderweg genoeg te zien. In Bira worden grote, houten schepen gebouwd. Wanneer je langs de waterkant ronddwaalt en over het strand loopt word je enthousiast begroet door de mensen. De stranden zijn breed, wit en er zijn nagenoeg geen Westerse toeristen te vinden. Er zijn wel Indonesische toeristen die een kijkje komen nemen bij de boten bouw. De nieuwsgierige Indonesiërs gaan graag met je op de foto, hoe witter je bent, hoe beter voor hen. Ze nemen er graag alle tijd voor om elke pose aan te nemen, breed glimlachend of zelfs gierend van het lachen. Je moet je voorstellen dat velen van hen niet vaak een ‘bule’ (Westerling) ontmoeten. Dus zodra je je toegankelijk op stelt kun je rekenen op een hele fotoshoot!

indonesie-sulawesi-bira-fotoshoot indonesie-sulawesi-bira-boot indonesie-sulawesi-bira-boten

Het Tempemeer in Sengkang

Het Tempemeer is een overblijfsel van een grote binnenzee. Het is een meer van extremen waar in het droge seizoen hele stukken droog vallen en het maar één meter diep is. De Bila rivier voedt het Tempemeer in het regenseizoen en dat leidt er toe dat het vaak buiten zijn oevers treedt en naar een diepte van 10 meter gaat. Het schijnt dat het meer aan zijn laatste levensfase begonnen is. Modder zorgt er voor dat het meer dichtslibt en daardoor langzaam opdroogt. Met een gemotoriseerde kano kun je het meer oversteken wat een aanrader is om bij zonsondergang te doen. Het dagelijkse leven trekt aan je voorbij, spelende kinderen, wassende mensen en vissers. Een (mierzoete) thee stop met gefrituurde lokale lekkernijen doe je bij één van de huizen.

indonesie-sulawesi-sengkang-tempemeer-bedrijvigheid indonesie-sulawesi-sengkang-tempemeer-huizen indonesie-sulawesi-sengkang-tempemeer-man indonesie-sulawesi-sengkang-zonsondergang-tempemeer

Tana Toraja

De rit van Sengkang naar Rantepao (het centrum van Toraja land) is lang, bochtig en vol met mooie uitzichten. Na zo’n zeven uur rijden raak je nog niet uitgekeken op de schitterende vergezichten, maar is het toch fijn om je benen te strekken. Toraja ligt in het midden van Zuid Sulawesi en is thuis van de trotse Tana Toraja bevolking. Ondanks dat de meerderheid van de bevolking in Toraja tegenwoordig Christelijk is, worden tradities en rituelen in stand gehouden. Vooral de begrafenis rituelen zijn zeer opmerkelijk. Bij rituelen moet je denken aan voorouderverering en uitvaartrituelen. Er worden hierbij veel waterbuffels en varkens geofferd. Dat gaat soms in grote aantallen tegelijk, afhankelijk van hoe rijk de familie is. De huizen in Toraja zijn ook heel opvallend. Geometrische patronen met versierde daken die een beetje op een boot lijken zijn kenmerkend voor deze regio. De huizen worden ook wel tongakanan genoemd.

indonesie-sulawesi-toraja-tongakanan-huizen indonesie-sulawesi-uitzicht-3

Begrafenis rituelen

Een begrafenis is een festiviteit in Toraja. Soms worden de overledenen maanden (of jaren) gebalsemd ‘bewaard’ totdat er voldoende geld is om de begrafenis te organiseren die bij de overledene past. Het is een belangrijk proces omdat de mensen geloven dat een overledene begeleid moet worden naar zijn of haar nieuwe wereld. Wanneer dit niet op gepaste wijze gebeurt belooft dat niet veel goeds voor de aardse familie. Dus zoals gezegd, veel waterbuffels en varkens worden geofferd. Maar ook worden bezittingen meegegeven aan de overledene, zodat deze waardevolle spullen ook in de nieuwe wereld gebruikt kunnen worden.

indonesie-sulawesi-toraja-buffel indonesie-sulawesi-toraja-festivalterrein

Het festival

Het ‘festivalterrein’ wordt vrolijk aangekleed en de overledene ligt in een verkleinde versie van een traditioneel Tongkanan huis. Het ritueel kan dagen duren en veel mensen komen er op af. Door een luidspreker galmt de hele dag een omroeper die de gebeurtenissen aan elkaar praat. Een grote groep mannen draagt de overledene van het festival terrein naar de laatste rustplaats. Als toerist kun je dit allemaal bijwonen. Sterker nog, de mensen vinden het zelfs ontzettend mooi wanneer er westerlingen komen. Het wordt gezien als een compliment. Als offer kun je eten of sigaretten meenemen bijvoorbeeld, dit wordt zeer gewaardeerd! Het is een hele vreemde ervaring die je veel leert over de cultuur van het Toraja volk en daarom zeker een aanrader om eens bij te wonen.

indonesie-sulawesi-toraja-overledene indonesie-sulawesi-toraja-optocht

De graven in Lemo en Londa

Als je de graven eens wilt bezoeken dan zijn de plekken Lemo en Londa interessant. De rotsen en grotten liggen in een dal waarover tientallen tau tau (houten poppen) de wacht houden. De poppen zijn aangekleed en staan in de steile rotswanden ‘op wacht’. De omgeving is schitterend. De natuur in Zuid Sulawesi is echt overweldigend mooi. Het betreden van de grotten is echter wat luguber. Je ziet overal skeletten liggen, grafkisten liggen in een puinhoop bij elkaar en er liggen overal sigaretten (offers) en rommel rondom de skeletten. Een beetje confronterend en niet een plek waar je uren door wilt brengen.

indonesie-sulawesi-londa-skeletten indonesie-sulawesi-londa-grot indonesie-sulawesi-londa-poppetjes

REISADVIES VOOR JE VOLGENDE REIS?

Wil jij ook unieke reizen maken en ben je op zoek naar advies? Stel Janneke een aantal vragen of boek een Skype sessie via Plansify!

indonesie-sulawesi-uitzicht-1

Onze favoriete producten bij deze reis

+ There are no comments

Add yours