Op huttentocht in het Italiaanse Monterosa gebergte: drie dagen wandelen vanuit Gressoney

Het Monterosa gebergte ligt in het noordoosten van Valle d’Aosta in Italië, tegen de grens met Zwitserland (Matterhorn), Frankrijk (Mont Blanc) en de regio Piemonte. De Aostavallei zelf is met zijn 80 km eigenlijk niet meer dan één lang hoofddal met daaromheen zo’n veertien kleinere zijdalen.

Monterosa ligt in twee van die zijdalen: Gressoney en Ayas, met als bekendste dorpen Gressoney-Saint-Jean, Gressoney-la-Trinité en Champoluc. Samen met Alagna, dat in Piemonte ligt, vormen ze het skigebied Monterosa Ski, dat in de zomer verandert in een groot wandelgebied.

Het gebied leent zich niet alleen voor meerdaagse huttentochten. Met gletsjers tot boven de 4.600 meter en diverse hooggelegen hutten en bivaks is het ook een basis voor alpinisme en daarom erg in trek bij klimmers. En wie liever geen nachten in een berghut doorbrengt, kan vanuit Gressoney of Champoluc ook een reeks losse dagtochten lopen. Daarover lees je verderop in dit artikel enkele tips.

Beide dalen zijn een goede uitvalsbasis voor mooie wandelroutes. Wij kozen voor Gressoney, het start- en eindpunt van onze huttentocht door het Monterosa gebergte, maar Champoluc ligt net zo dicht bij de bergen en is qua sfeer vergelijkbaar. Zelf verbleven we voor en na onze trekking in het hoger gelegen dorpje Gressoney-la-Trinité, op 10 minuten rijden van Gressoney-Saint-Jean.

Rond het Monterosa gebergte ligt een netwerk van zes berghutten die samen de Tour des Six vormen: Rifugio Vieux Crest, Alpenzù, Arp, Ferraro, Grand Tournalin en Ostello Bellevue. De hutten liggen zo ten opzichte van elkaar dat er verschillende varianten mogelijk zijn voor een trekking van 3 tot 7 dagen, allemaal met aansluitende dagetappes.

Wij liepen de kortste variant, ook wel de 3 rifugio tour genoemd: drie dagen wandelen, twee overnachtingen. Van Gressoney naar Rifugio Vieux Crest, verder naar Rifugio Arp, en via Alpenzù weer terug naar het startpunt.

Ik vond deze route van drie dagen opvallend afwisselend. Je wandelt door ruige rotslandschappen, langs gletsjermeertjes, sneeuwvelden en lieflijke weides vol bloemen, en passeert daarbij kleine Walser dorpjes met typische stenen huizen, waar een koor van koeienbellen je tegemoet komt. Het is bovendien het thuis van vele marmotten en steenbokken en de kans is groot dat je ze onderweg tegenkomt.

De uitzichten zijn de hele tocht adembenemend, en in dit geval bedoel ik dat letterlijk. Je beklimt verschillende pieken tot zo’n 3.000 meter, hebt vaak zicht op de Matterhorn en het Mont Blanc-massief, en bij helder weer kun je vanaf Punta Valfredda de hele Aosta zien liggen. Wij hadden die mazzel, en genoten van iedere minuut op de top.

Een goede (wandel)conditie is noodzakelijk voor deze trekking. Je loopt drie dagen achter elkaar, met dagelijks 700 tot 1.400 hoogtemeters stijgen én dalen over rotsachtig terrein. Het hoogste punt ligt op bijna 3.000 meter. Je hoeft niet technisch onderlegd te zijn – er komt geen technisch klimwerk aan te pas – maar enige ervaring met bergwandelen is wel gewenst.

De routes staan goed aangegeven middels genummerde markeringen en de paden zijn goed onderhouden. Deze trekking is dan ook goed zelfstandig te lopen. Je kunt de routes eventueel downloaden in verschillende navigatie-apps, zoals AllTrails. In de dag-tot-dag beschrijving verderop in dit artikel deel ik de routes per dag.

We liepen deze tocht met lokale berggids Marco Schenoni, vanwege onze samenwerking met de regio Valle d’Aosta. Ik loop normaal liever zelfstandig door de bergen, zonder gids. Toch beviel het me, tegen verwachting in, heel goed!

Marco gaf ons alle ruimte, deelde onderweg informatie over het gebied en hield het weerbericht nauwlettend in de gaten. Op basis van ons niveau en de omstandigheden paste hij de route aan, in ons geval juist naar boven: een paar extra bergpieken die we anders misschien hadden overgeslagen. Bij minder goed weer, of een minder fitte groep, had hij hem net zo goed kunnen inkorten. Alles ging in goed overleg, en dat maakte het voor mij een positieve ervaring. Loop je dus liever met een gids, dan kan ik Marco zeker aanraden!

De huttentocht die wij liepen heb ik als heel afwisselend ervaren: van lieflijke alpenweides tot steile rotspaden. De hele route bood prachtige uitzichten over de Aosta Vallei met elke dag weer diverse hoogtepunten. Hieronder lees je per dag wat je van deze 3-daagse wandelroute in het Monterosa gebergte kunt verwachten.

Wij liepen de huttentocht in onderstaande volgorde, met genoemde afstanden en hoogtemeters. Deze kunnen iets afwijken van de gelinkte routes, omdat wij bijvoorbeeld op dag 3 Punta Valfredda aan de route hebben toegevoegd.

De eerste dag is meteen een pittige: je klimt vanaf Gressoney in één keer omhoog naar Col Pinter, het hoogste punt van de dag op 2.777 meter, voordat je weer 1.000 meter afdaalt naar Rifugio Vieux Crest. Met 1.400 hoogtemeters stijgen én 1.000 meter dalen is dit een stevige kennismaking met het gebied.

De route begint met een klim naar het knusse dorpje Alpenzù dat prachtig uitzicht biedt over Gressoney-Saint-Jean. Een mooie plek voor een korte koffiepauze of de eerste laagjes kleding uit te trekken. Daarna klim je via bloeiende alpenweides steeds verder omhoog naar het ruigere landschap van Col Pinter. Het laatste stukje naar de pas is steil, maar het uitzicht maakt dat helemaal goed!

Wij liepen vanaf de pas linksom naar beneden. Je komt dan langs een aantal kleine gletsjermeertjes die de ideale plek vormen voor een welverdiende lunchpauze. Daarna volgt een mooie afdaling naar Rifugio Vieux Crest met doorlopend uitzicht op Champoluc. Het ruige landschap maakt geleidelijk weer plaats voor groene alpenweides, hoe dichter je bij de hut komt.

Rifugio Vieux Crest is een kleine en sfeervolle berghut, waar je na een lange wandeldag op het terras kunt neerploffen met een Aperol Spritz in je hand, terwijl de zon langzaam achter de bergen zakt. Het ontbijt en diner zijn er goed en gevarieerd. Van de drie hutten op deze route was dit voor mij de meest aangename om te overnachten, al is het alleen al vanwege de fijne sfeer.

De tweede dag is met zo’n 13 kilometer, 1.085 meter stijgen en 570 meter dalen de lichtste dag van de drie. Je loopt via een schitterende route over Col Palasinaz naar Punta Palasinaz, met 2.782 meter het hoogste punt van de dag. Hierna daal je nog zo’n 300 meter af naar Rifugio Arp, je slaapplek voor vanavond.

De route begint met een eenvoudig pad door het bos. Vlak voorbij het bergresort opent het landschap zich in een verborgen dal dat je van tevoren niet ziet aankomen. Na een mooie wandeling door dit dal, die slechts geleidelijk omhoog gaat, volgt een korte, steile klim naar Col Palasinaz.

Eenmaal op de pas kun je kiezen tussen twee routes naar Rifugio Arp: een korte, eenvoudige route langs de bergmeertjes of een spectaculaire route over een bergkam naar Punta Palasinaz. Wij kozen voor deze tweede optie, wat ik iedereen kan aanraden! De smalle richel biedt 360 graden uitzicht over de omgeving, met vier meertjes die ineens achter de pas tevoorschijn komen.

Rifugio Arp vond ik zelf minder mooi dan Vieux Crest. De hut is een stuk groter en massaler, en mist de knusse sfeer van de avond ervoor. Wel heeft de hut een fijn terras en een gunstige ligging voor wie meerdere routes wil combineren. In het weekend bezoeken veel wandelgroepen de berghut, als het kan zou ik deze drukke dagen daarom vermijden. Het avondeten is eenvoudig maar smaakvol en het ontbijt was aan de magere kant.

Tip: het gebied rondom rifugio Arp is de perfecte plek om steenbokken te spotten. Zeker rond zonsondergang of vroeg op de ochtend is de kans groot dat ze zich even laten zien.

Persoonlijk vond ik de laatste dag de zwaarste van de drie: vanaf Rifugio Arp klim je naar Punta Valfredda, het hoogste punt van de tocht op 2.954 meter, voordat je in één lange afdaling via Alpenzú weer terug wandelt naar Gressoney. In totaal loop je zo’n 12,5 kilometer, met 700 meter stijgen en 1.660 meter dalen. Wil je minder hoogtemeters maken, of zit het weer tegen? Dan kun je Valfredda overslaan. Dit scheelt zo’n 250 meter stijgen en dalen.

Het is verstandig deze dag vroeg te beginnen als je Valfredda wilt beklimmen. Je hebt dan de grootste kans op helder zicht en misschien zelfs het geluk een steenbok tegen het lijf te lopen! Vanaf Rifugio Arp klim je eerst naar Colle di Valnera: hier kun je eventueel je rugtas achterlaten om naar de top te klimmen, of je begint hier direct aan de afdaling naar Alpenzú als je Valfredda overslaat.

Omdat wij een stralende dag hadden, klommen wij wel eerst naar de top van Valfredda, waar we werden getrakteerd op volledig helder zicht op de Aosta Vallei met de Matterhorn, het Mont Blanc-massief en de Monterosa-gletsjer prachtig in beeld. Voor mij was dit letterlijk en figuurlijk het hoogtepunt van de trail!

De afdaling naar Alpenzù is daarna zowel pittig als mooi: lang, met doorlopend uitzicht op het dal van Gressoney en de hoge pieken van de Aosta Vallei. Wij genoten van een welkome, late lunch bij Alpenzú voor we aan de laatste afdaling naar Gressoney begonnen: het einde van onze huttentocht in het Monterosa gebergte.

Wie liever geen nachten in een berghut doorbrengt, hoeft het Monterosa gebergte niet links te laten liggen. Er zijn genoeg mooie dagtochten te lopen, zowel vanuit Gressoney als Champoluc. Valle d’Aosta heeft een handige search tool ontwikkeld, waarmee je direct allerlei routes voor dagtochten vanuit iedere plaats in de Aosta Vallei kunt vinden.

Een aantal aanraders van onze gids Marco:

Zoals gezegd was Gressoney de uitvalsbasis voor onze huttentocht in het Monterosa gebergte. Dit dal bestaat uit twee dorpen: Gressoney-Saint-Jean, het grootste van de twee, en het hoger gelegen Gressoney-la-Trinité, op 10 minuten rijden daarvandaan. Beide zijn een prima uitvalsbasis voor je wandelvakantie. Je vindt er de typische Walser architectuur met stenen huizen en houten balkons, en het is er buiten het skiseizoen heerlijk rustig. Ideaal om voor of na een huttentocht een paar dagen bij te komen.

Een aanrader is een bezoek aan Château Savoie in Gressoney-Saint-Jean. Het kasteel werd rond 1900 gebouwd als zomerverblijf voor koningin Margherita van Savoye, en was voor die tijd verrassend vooruitstrevend: er was al centrale verwarming en elektra aanwezig. Gelijk bij binnenkomst valt je oog op de sierlijke houten trap die een echte eyecatcher vormt. Alle ramen in het kasteel bieden bovendien panoramische uitzichten op de bergen rondom het zomerverblijf en de prachtig aangelegde alpine tuin.

Margherita was een echte powervrouw die haar tijd ver vooruit was. Ze beklom zelf bergen, en in het kasteel hangen foto’s van haar expedities waarop ze in grote traditionele jurken, bergpieken en gletsjers trotseert op grote hoogte. Ze liet zelfs een berghut bouwen op 4.554 meter, Rifugio Margherita, nog altijd de hoogst gelegen berghut van Europa, waar je een pizza Margherita kunt eten als je eerst even bent gewend aan de hoogte. Ik vond de foto’s super bijzonder om te zien en was echt onder de indruk van deze vrouw. Haar verhaal maakte het bezoek aan het kasteel voor mij extra bijzonder.

De ligging van de Aosta Vallei maakt de regio erg geschikt voor een vakantie met de auto vanuit Nederland. Je rijdt er via Zwitserland of Frankrijk zo naartoe, en hebt dan meteen je eigen vervoer ter plekke om door te rijden naar Gressoney.

Wil je niet met de auto, dan kun je ook vliegen. Wij vlogen op Turijn, maar je kunt ook op Genève vliegen. Vanaf Turijn is het nog zo’n 1,5 uur rijden naar Gressoney. Je kunt hiervoor het beste een auto huren. In het hoogseizoen is het busvervoer goed geregeld, daarbuiten wat beperkter, maar je kunt via je hotel altijd een taxi of airport transfer regelen.

Wij liepen deze trekking in eind juni, en dat is een zeer gunstige tijd. Het weer is dan al erg mooi, maar de trails zijn nog rustig. In het weekend is het iets drukker, maar je bent nog voor de zomerdrukte uit. Bovendien is het dan erg groen, met veel bloeiende bloemen en overal stroompjes met vers gletsjerwater.

Ook september is een mooie tijd om te gaan als je de grootste drukte wilt vermijden en wel wilt genieten van mooi weer. Mei kan al, maar dan ligt er op de hoogste delen mogelijk nog wat sneeuw. Juli en augustus zijn drukker, maar de Aosta is bij lange na niet zo druk als de Dolomieten en daarom een fantastisch alternatief.

Als je de bergen in trekt is het altijd belangrijk om goed voorbereid te zijn. Hoe stralend de dag ook begint, zorg dat je altijd warmere laagjes en waterdichte kleding bij je hebt. Het weer kan in de bergen ineens omslaan en ook op hoogte is het een stuk frisser. Check de dag voor vertrek altijd even het lokale weerbericht om een goede planning te maken.

In ons geval betekende dat vroeg opstaan, omdat de kans op slecht weer in de middag sterk toenam. Uiteindelijk hebben we alleen maar goed weer gehad, maar 5 kilometer verderop is er veel regen gevallen! De bergen zijn soms onberekenbaar, wees dus op alles voorbereid.

Voor deze huttentocht zijn goede, waterdichte wandelschoenen een must. Met name het grip van de zool is belangrijk. Ook goede wandelsokken zijn erg belangrijk om blaren te voorkomen. Zelf geef ik de voorkeur aan merinowol. Neem daarnaast voldoende laagjes kleding mee. Het liefst ademende en sneldrogende kleding, zoals merinowol of bamboe. In de berghutten kun je je shirt eventueel met de hand wassen als je erg gezweet hebt. Zorg ook voor een droog en warm setje kleding voor ’s avonds.

Zelf had ik een hemdje en twee t-shirts mee voor deze 3-daagse trekking. Je kunt daarnaast een wandelbroek of afritsbroek dragen, maar zelf wandel ik liever in een legging of sportbroekje.

Valle d’Aosta is niet alleen prachtig voor een wandelvakantie, er is namelijk meer te doen en zien. Je kunt er bovendien genieten van heerlijke lokale producten! Lees al mijn tips voor de Aosta Vallei. En wil je meer van Italië ontdekken? Lees dan ook eens onze tips voor het Eggental in Zuid-Tirol of een wandelvakantie in de Dolomieten.