Wat te doen in Villa de Leyva: 10 tips voor een gevarieerde tussenstop

Villa de Leyva ligt in de provincie Boyacá, op een klein uurtje rijden van Tunja en ongeveer drie uur ten noorden van Bogotá. Tunja is een belangrijk knooppunt op de busroute vanuit Bogotá naar Santander, wat Villa de Leyva tot een perfecte tussenstop maakt om de lange busreis naar San Gil te breken. Vanaf Tunja neem je een collectivo die je in minder dan een uur afzet in het dorp.

Ja, ik vond Villa de Leyva een erg leuke stop tussen Bogotá en Barichara. Met een uur reistijd van en naar Tunja is het een kleine omweg, maar die vond ik het absoluut waard! Hoewel Barichara ook een prachtig, koloniaal dorp is, heeft Villa de Leyva weer hele andere highlights. Zelf vond ik Casa Terracota erg leuk om te zien, maar ook een bezoek aan de wijngaard Aín Karim vond ik bijzonder, want Colombia telt er in totaal nog geen tien!

Alleen al het dwalen door de koloniale straten met witte huizen is de moeite waard, maar Villa de Levva is meer dan een fotogeniek dorp. Er zijn hier veel leuke dingen te doen die uniek zijn voor deze plek.

Dé highlight van Villa de Leyva is het centrale dorpsplein, zoals je dat in veel koloniale plaatsen in Zuid-Amerika aantreft. Wat dit plein zo bijzonder maakt is de oppervlakte van 120 bij 120 meter met originele bestrating die al eeuwen intact is gebleven. Het is daarmee het grootste koloniale plein ter wereld in originele staat, en dat is best indrukwekkend! De witte huizen in typisch koloniale bouwstijl en bergen op de achtergrond maken het plaatje compleet.

Het bijzondere Casa Terracota heeft mij enorm verrast en ik bleef er veel langer dan ik vooraf verwacht had. Het huis werd gebouwd door architect Octavio Mendoza, die er maar liefst 15 jaar aan bouwde (van 1999 tot 2014). Het is het grootste keramische bouwwerk ter wereld dat uit één stuk bestaat, en alles, van de muren tot het meubilair, is van klei gemaakt.

Samen met zijn broer Eduardo ontwierp de architect tientallen metalen kunstwerken die door het hele huis zijn verwerkt: van schoorsteen in de vorm van een unicorn tot een draak die zich als een bank om de eettafel slingert. Elke kamer heeft zijn eigen verrassingen. Op het dak vind je een barbecuehoek die ook volledig uit klei is opgebouwd, en van daaruit heb je een mooi uitzicht op de omliggende tuin met sculpturen en wijdse omgeving. Een rondleiding door dit unieke keramieken bouwwerk is als een ontdekkingstocht. Wie op de details let, blijft nieuwe dingen zien.

De architect bouwde Casa Terracota om er zelf te gaan wonen met zijn gezin. Toen het na 15 jaar eindelijk af was heeft hij er helaas maar zes maanden gewoond: er kwamen zoveel nieuwsgierige kijkers op af die door de ramen naar binnen gluurden, dat het onbewoonbaar werd. Het huis is toen omgebouwd tot museum. Octavio is nog steeds de eigenaar en bouwde een vakantiehuis in dezelfde stijl ernaast, waar hij nog af en toe verblijft.

Zoals in veel Colombiaanse dorpen kijkt ook in Villa de Leyva een groot Christusbeeld over het dorp uit. De hike naar MIrador El Santo begint in het dorp en loopt door het bos omhoog tot een hoogte van 2.468m. Je stijgt in korte tijd zo’n 340m en wordt beloond met prachtig bovenaanzicht op het dorp. Een leuke activiteit om vroeg op de ochtend te doen.

Colombia staat niet bekend om zijn wijnen, maar telt toch zo’n tien wijnproducenten. Twee daarvan vind je in Villa de Leyva. Hoe leuk is het om deze te bezoeken? Zelf deed ik een wijnproeverij bij Viñedo Ain Karim en vond dat echt een aanrader. Wat dit wijnhuis onderscheidt: ze produceren droge wijnen. Voor Europeanen heel normaal, maar in Colombia is dat uitzonderlijk, want Colombianen hebben een voorkeur voor zoet. Bij Ain Karim hoef je je daar geen zorgen over te maken.

Ze produceren hun wijnen onder de merknamen Gabriela en Marqués de Villa de Leyva, die meerdere internationale prijzen hebben gewonnen. Tijdens mijn proeverij proefde ik vier verschillende varianten: Sauvignon Blanc, Chardonnay, Merlot en een Cabernet Sauvignon.

Wil je liever een Engelse rondleiding? Dan is Viñedo Umaña Dajud een goed alternatief. Dit kleinere wijnhuis ligt op zo’n 8 kilometer van het dorpsplein en werkt met druivenrassen als Cabernet Sauvignon, Malbec en Tempranillo. De rondleiding (ongeveer 45 minuten) voert je langs de wijngaard en de ondergrondse wijnkelder, en eindigt met een proeverij en een bordje kaas en vleeswaren. Een proeverij reserveer je via WhatsApp.

Het centrum van Villa de Leyva is op zichzelf al een bezienswaardigheid. De smalle straatjes met witte koloniale huizen en oude veldkeien zijn leuk om te verkennen en erg fotogeniek. In de straten rondom Plaza Mayor vind je talloze souvenirswinkeltjes en cafeetjes. Ook vind je er een chocolademuseum waar de heerlijke geur je vanaf de straat al tegemoet komt.

Het Museo Paleontológico van de Universidad Nacional de Colombia ligt op 1,5 kilometer van het dorpsplein en is een aanrader voor wie geïnteresseerd is in de prehistorische geschiedenis van de regio. Villa de Leyva was 130 miljoen jaar geleden een zeebodem, en dat is terug te zien in de collectie van meer dan 500 fossielen. Achter het museum ligt een interactieve paleontologische tuin met levensgrote dinosaurusreplica’s en 87 plantensoorten. De entree is slechts COP 10.000. Ik sloeg het zelf over, omdat ik hier geen tijd meer voor had, maar voor gezinnen met kinderen of iedereen met interesse in paleontologie is het een mooie stop.

Iets buiten het centrum van Villa de Leyva vind je de turqoise meren Pozos Azules. Je betaalt COP 20.000 entree voor het recreatiegebied en kunt er een ontspannen middag doorbrengen aan het water. Zwemmen is niet toegestaan, maar je kunt er wel picknicken of een rondje lopen door het bos.

Pozos Azules wordt door locals vaak als highlight aangeraden, maar eerlijk gezegd vond ik het niet de meest indrukwekkende plek. Heb je weinig tijd, dan zou ik het overslaan, maar zoek je rust en ontspanning, dan is dit een fijne plek.

Ook Museo El Fósil is een bekende bezienswaardigheid in de omgeving van Villa de Leyva. Het museum herbergt het fossiel van een kronosaurus, een prehistorisch zeemonster van ruim 7 meter lang dat 115 miljoen jaar geleden in deze regio leefde. Het skelet werd in 1977 toevallig ontdekt door een boer tijdens het ploegen van zijn land. Het museum ligt op een paar kilometer buiten het centrum, maar is makkelijk te bereiken met een taxi of tuktuk.

Op ongeveer 25km van Villa de Leyva ligt pottenbakkersdorp Ráquira dat met zijn felgekleurde en rijkversierde huizen een groot contrast vormt met het witte, koloniale dorp. Voor de afwisseling leek dit mij daarom een leuk uitstapje, maar eerlijk gezegd viel het me een klein beetje tegen. Het dorp is zeker bijzonder en overal vind je ateliers en winkels die het kleurrijke aardewerk verkopen, maar op mij kwam het wat toeristisch over. Het is bovendien erg klein, dus je hebt het snel gezien.

Voor liefhebbers van aardewerk en keramiek is dit wel een leuk uitstapje, maar ik raad dan een workshop pottenbakken bij een van de ateliers te boeken om je bezoek wat meer inhoud te geven.

Omdat de bus pas enkele uren later terugging naar Villa de Leyva en ik wat tijd over had, ben ik naar Monasterio de la Candalaria gegaan, dat 9km buiten het dorp ligt.

Vanuit Ráquira kun je een tuktuk nemen naar Monasterio de la Candalaria, dat 9km buiten het dorp ligt in een groene vallei. Het is het eerste Augustijnse klooster dat ooit in Amerika werd gesticht, opgericht in 1604 door de Spaanse monnik Mateo Delgado. De eerste monniken woonden aanvankelijk in de grotten rondom het terrein, en die grotten zijn nog altijd te bezoeken als onderdeel van de rondleiding.

Tijdens de rondleiding loop je door de kapel met een 17e-eeuws schilderij van de Virgen de la Candelaria, een prachtige binnenplaats met koloniale kunstwerken en de kloostertuin die tijdens mijn bezoek in maart helemaal in bloei stond. Het klooster is nog steeds in gebruik, wat het een heel andere sfeer geeft dan een doorsnee toeristische bezienswaardigheid. Als je op zondag gaat, word je rondgeleid door de monniken zelf.

Je hebt aan twee dagen genoeg tijd om Villa de Leyva te zien en verschillende activiteiten in de omgeving te doen. Een handige dagplanning is als volgt:

Dag 1:

Dag 2:

Dit is een vrij vol programma. Heb je minder tijd of wil je het rustiger aan doen, dan moet je keuzes maken. Het dorp zelf, Casa Terracota, de wijnproeverij en de hike naar El Santo zijn wat mij betreft de dingen die je zeker niet mag overslaan. De overige bezienswaardigheden kun je inpassen als je er tijd voor hebt.

Villa de Leyva ligt op bijna 2.200 meter hoogte en heeft daardoor een aangenaam, fris klimaat. Overdag schommelt de temperatuur het hele jaar door tussen de 16 en 24 graden, maar ’s avonds en ’s nachts koelt het flink af. Neem dus altijd een trui of vest mee.

De droogste periode is van december t/m februari, met januari als droogste maand, al is dit in Colombia nooit een garantie. De natste maanden zijn april en oktober, wanneer er flink wat regen kan vallen. De beste reistijd is dan ook december t/m maart, of juli en augustus.

Houd er rekening mee dat Villa de Leyva in het weekend en tijdens Colombiaanse feestdagen en vakanties erg populair is bij Bogotanen, wat zorgt voor drukte en hogere hotelprijzen. Op weekdagen is het een stuk rustiger in het dorp. Probeer de Colombiaanse zomervakantie (eind december tot half januari) en het Paasweekend daarom te vermijden.

Sinds 2014 heb ik Colombia vier keer bezocht en waar ik als backpacker nog de gebaande paden volgde, zocht ik in 2026 juist de rustige kant van Colombia op. Ik viel als een blok voor charmante dorpjes als Barichara, Guane, Jardín en Jericó, die voor mij het echte Colombia-gevoel uitstralen. Ook bezocht ik het prachtige eiland Providencia, waar je nog de pure eiland-vibe ervaart. Het eiland heeft een compleet ander karakter dan het toeristische buureiland San Andrés en is een waar paradijs!

Hoewel de dorpjes erom vragen ontdekt te worden, mogen ook Medellín en Bogotá natuurlijk ook niet ontbreken op je rondreis.