Guane, het oudste dorpje van Santander, Colombia

Guane is een van de oudste nederzettingen van de Colombiaanse regio Santander. Het dorp ontstond in 1610, toen de overgebleven Guane-indianen hier door de Spanjaarden werden samengebracht na een verwoestende pokkenepidemie. Daarmee is Guane zelfs ouder dan het koloniale Barichara.

De witte huisjes met oranje daken, de kasseienstraatjes en het dorpsplein met de 275 jaar oude kerk zijn nog vrijwel onveranderd: je hebt er echt het gevoel terug in de tijd te stappen. Door de oude straatjes scharrelen geiten en kippen, terwijl de lokale mannetjes op het dorpsplein urenlang met elkaar zitten te keuvelen. Het is zo’n plek waar niets moet en de dagelijkse hectiek heel ver weg voelt. De prachtige ligging met uitzicht over het Suárez-dal maakt het helemaal af.

Een uur is voldoende om het hele dorp te zien. Als je de Camino Real loopt, plan dan zeker een ruime pauze in om dit prachtige dorpje rustig te bekijken. De meeste mensen nemen na hun bezoek de bus terug naar Barichara, maar je kunt er ook voor kiezen om langer te blijven of door te lopen naar Villanueva.

Ben je op zoek naar rust en echte stilte in het anders zo intense Colombia? Dan is het leuk om een paar nachtjes in Guane te verblijven. Misia Custodia Boutique hotel is hiervoor de uitgelezen plek met ruime kamers, grote comfortabele bedden, een mooie patio met restaurant én een zwembad.

Zelf verbleef ik na mijn week in Guane ook nog drie weken in Barichara. Hoewel ik als reisblogger en digital nomad een stuk ruimer de tijd neem voor iedere plek, raad ik je aan om Barichara zeker niet over te slaan. Een paar nachten in Guane is een bijzondere en ontspannen ervaring, maar Barichara biedt meer levendigheid en is een betere uitvalsbasis voor diverse activiteiten en hikes in de regio.

Guane is een piepklein dorpje met slechts 300 inwoners. Rondom het centrale plein liggen niet meer dan enkele straten. De tijd lijkt hier stil te hebben gestaan en het leven is hier eenvoudig. Is er dan wel iets te doen in Guane? Jazeker! Naast enkele hikes in de omgeving, heeft het dorp ook nog een aantal kleine bezienswaardigheden.

Voor liefhebbers van fotografie is Guane een droom. Hoewel het dorpje piepklein is, vind je achter elke hoek een nieuw stilleven: van een oude houten deur tot een kleurrijke cactus tegen een witgekalkte muur. Het is daarom leuk om echt even op verkenning te gaan, gewapend met camera en een nieuwsgierige blik. Vergeet de hoger gelegen straten aan de rand van het dorp niet. Vanaf hier heb je een geweldig bovenaanzicht op de iconische oranje daken tegen de achtergrond van de diepe vallei.

De bekendste activiteit in Guane is het wandelen van de Camino Real terug naar Barichara. Deze etappe van 5,8 km volgt het originele kasseienpad en biedt een prachtig uitzicht over de vallei. Het is een van de vijf delen van de monumentale wandelroute van in totaal 44km. Wandelen van Guane naar Barichara betekent dat je eindigt met een steile klim, maar verder is het pad eenvoudig te volgen. Houd wel rekening met de hitte en begin daarom op tijd.

Sabajón is een zoete likeur op basis van eieren, melk en aguardiente, typisch voor de regio Santander. Hoewel het traditioneel met aguardiente wordt bereid, zijn er ook varianten met tequila of whiskey. Aan het centrale plein in Guane vind je een klein lokaal fabriekje waar je ziet hoe het gemaakt wordt en je uiteraard ook kunt proeven. Het deed mij denken aan advocaat, maar dan zonder de slagroom – al zou die er wel erg goed bijpassen!

Het Museo Arqueológico y Paleontológico in Guane is een van de weinige musea in de regio waar je meer leert over de geschiedenis van de Chicamocha Canyon en de Guane-indianen. Er zijn fossielen, keramiek, halssnoeren en andere voorwerpen van de inheemse bevolking te zien. Het is niet groot en toegang is slechts COP 3.000.

De kerk op het dorpsplein van Guane stamt uit 1751 en is gewijd aan Santa Lucía. Het is een van de oudste kerken van Santander. Bijzonder detail: het schilderij van Santa Lucía toont een inheemse vrouw, een zeldzame weergave van de lokale bevolking in koloniale religieuze kunst.

Funfact: De kerk is ook een bedevaartsoord voor mensen met oogklachten, van wie Santa Lucía de beschermheilige is.

Aan de rand van Guane ligt een terras met uitzicht over de Suárez-rivier en het dal. Het café staat niet als zodanig in Google Maps, maar je kunt deze locatie aanhouden. Het is de perfecte plek om even bij te komen na een hike en te genieten van het uitzicht.

Als je vanuit Barichara komt, kun je vanuit Guane verder lopen naar Villanueva. Dit is de volgende etappe van de Camino Real. Het is niet de allermooiste route, maar hij biedt wel een aantal prachtige vergezichten op de omgeving. De wandeling tussen Guane en Villanueva is 8,9km.

Voor wie meer wil hiken biedt Guane een route naar de oude Puente Ruedas, een historische brug over de Suárez-rivier. Het is een pittige tocht van zo’n 13 km (heen en terug) waarbij je 650 meter afdaalt en weer stijgt. Reken hier zo’n 4-5 uur voor.

Omdat het in het dal bij de rivier extreem warm kan worden en je in die hitte ook weer omhoog moet, is vroeg beginnen echt een must. Zelf heb ik deze hike daarom overgeslagen, maar achteraf vind ik dat wel jammer; gezien de andere hikes die ik in de regio liep verwacht ik dat deze route wel heel mooi is.

De Chicamocha Canyon is een van de absolute hoogtepunten van Santander. Hoewel het officieel niet bij Guane hoort, is het vanuit deze regio dé plek om te bezoeken als je van outdoor houdt. Zelf heb ik vanuit Barichara een driedaagse hike gemaakt van Villanueva via Jordán naar Los Santos en ik kan dat iedereen aanraden. Naast hiken kun je in de canyon ook fantastisch klimmen en raften.

Omdat Guane een heel klein dorp is, zijn de opties voor eten en drinken beperkt. Bij het restaurant van Misia Custodia Hotel heb je de ruimste keuze (ook vegetarisch). De eigenaar is een goede chef en bereid ’s ochtends ook heerlijke lokale ontbijtjes voor je als je er verbijft!

Voor een goedkope lunch vind je enkele restaurantjes in de straten rondom het dorpsplein die een menu del día serveren. Lekkere koffie drink je bij Nacimiento aan het plein.

De meeste reizigers lopen van Barichara naar Guane over de Camino Real, maar je kunt ook een bus of tuktuk nemen. De bus rijdt elke 40 min. van en naar Barichara en doet hier 20 min. over. Een enkele reis kost COP 4.000 (contant te betalen in de bus). Voor een tuktuk betaal je al snel COP 25.000 tot COP 30.000.

De laatste bus vanuit Barichara naar Guane vertrekt om 17.20 uur en van Guane naar Barichara om 18.00 uur. Je bent dus voor de avonduren aangewezen op tuktuks. Maar let op: na 19.30 uur hebben veel tuktuk chauffeurs in Barichara geen zin meer om naar Guane te rijden. Verblijf je in Guane en ga je uiteten in Barichara? Vraag je accommodatie dan naar een telefoonnummer of regel deze in Barichara voordat je gaat eten.

Sinds 2014 heb ik Colombia vier keer bezocht, Waar ik als backpacker nog de gebaande paden volgde, zo zocht ik 2026 juist de rustige kant van Colombia op. Ik viel als een blok voor charmante dorpjes als Barichara, Jardín, Jericó en Villa de Leyva, die voor mij het echte Colombia-gevoel uitstralen. Ook bezocht ik het prachtige eiland Providencia, waar je nog de pure eiland-vibe ervaart. Het eiland heeft een compleet ander karakter dan het toeristische buureiland San Andrés en is een waar paradijs!