Wel of niet uitschrijven uit Nederland als je een lange reis gaat maken?

Volgens de Nederlandse wet geldt de zogeheten 8-maandenregel. Verblijf je binnen een periode van 12 maanden langer dan 8 maanden in het buitenland, dan moet je je officieel uitschrijven bij de gemeente.
Op papier ben je dan geen inwoner van Nederland meer. Je behoudt uiteraard wel je Nederlandse staatsburgerschap.

In de praktijk kiezen veel wereldreizigers en digital nomads bewust voor een andere oplossing, maar het is belangrijk dat je weet wat de officiële regels zijn, vooral voor belastingen, AOW en verzekeringen.

Ga je één keer een lange reis maken en kom je daarna weer terug naar Nederland? Dan zijn er grofweg drie scenario’s.

Heb je een koop- of huurwoning die je aanhoudt, dan blijf je gewoon ingeschreven in Nederland. Je kunt je woning eventueel (tijdelijk) verhuren, maar check bij een koophuis altijd je hypotheekvoorwaarden en vraag zo nodig toestemming aan je bank als je het via de officiële weg wilt doen. Deze toestemming wordt echter bijna nooit gegeven. Kies je voor het verhuren van je woning, dan is dit dus op eigen risico en kun je het beste kiezen voor een huurder die je kent.

Blijf je korter dan 8 maanden weg en heb je geen eigen woning meer, dan kun je je het beste inschrijven bij familie of vrienden. Je bent dan op papier woonachtig in de betreffende gemeente. Je kunt dan ook afspreken dat zij belangrijke post voor je openen.

Heb je geen woonadres in Nederland en kun of wil je je niet inschrijven bij familie of vrienden, dan kun je bij de gemeente een briefadres aanvragen. Dit is een administratief adres voor officiële post, geen woonadres, maar wel toegestaan voor tijdelijke inschrijving. Een goede oplossing als je korter dan 8 maanden op reis gaat. Je staat dan ingeschreven zonder woonadres, maar met een administratief briefadres.

Let op: het briefadres is niet hetzelfde als een postadres! Op een postadres kun je je niet inschrijven.

Ga je langer dan 8 maanden op reis, dan moet je je officieel uitschrijven. Voor een eenmalige wereldreis van bijvoorbeeld 8 tot 12 maanden is dat vaak prima te overzien. Je bouwt in die periode geen AOW op, maar dat weegt voor veel mensen niet zwaar bij een tijdelijke reis.

De grootste impact zit hier in de verzekering: na uitschrijving vervalt je Nederlandse zorgverzekering. Hierover deel ik verderop in dit artikel meer.

Leef je als digital nomad en ben je maar sporadisch in Nederland? Dan wordt de keuze complexer. Zeker als je ook een bedrijf hebt of loon ontvangt uit een remote baan.

Voor digital nomads die vrijwel permanent in het buitenland verblijven, is uitschrijven vaak de meest zuivere oplossing.

Veel uitgeschreven nomads lopen vooral tegen praktische problemen aan, zoals post, identificatie en het ontbreken van een officieel woonadres. Systemen zijn hier niet op ingericht!

Een deel van de digital nomads, zoals ikzelf, kiest ervoor ingeschreven te blijven, bijvoorbeeld bij ouders of familie. Officieel mag dit niet als je structureel langer dan 8 maanden per jaar weg bent, maar er wordt beperkt op gecontroleerd, mits jij je netjes aan de belastingregels houdt en je post geopend wordt. Veel digital nomads kiezen hier bewust voor, maar het is belangrijk dat je dit goed afstemt met degene bij wie je staat ingeschreven.

Het wel of niet uitschrijven heeft directe gevolgen op je verzekering. Ik schreef al een uitgebreid artikel over verzekeren als je langer dan 180 dagen naar het buitenland gaat.

Na uitschrijving vervalt je recht op Nederlandse zorgverzekering. Je hebt dan een internationale reis- en zorgverzekering nodig, vaak een nomadenverzekering, omdat je niet over een vast woonadres beschikt.

Populaire opties onder digital nomads zijn Genki (max 2 jaar, alleen zorgverzekering) en SafetyWing (zowel zorg- als reisverzekering, maar let op de dekking!). SafetyWing is een zorg- en reisverzekering in één, terwijl Genki bekendstaat om de uitgebreide medische dekking. Hiervoor moet je bij SafetyWing de duurdere verzekering afsluiten.

Beide verzekeringen dekken ook tijdelijk verblijf in Nederland, maar beperkt. Breng je, net als ik, de hele zomer door in Nederland, dan is een nomadenverzekering niet passend. Overweeg in dat geval om in Nederland ingeschreven te blijven staan als je goed verzekerd wilt zijn.

Blijf je ingeschreven in Nederland, dan behoud je je zorgverzekering en kun je ook een Nederlandse reisverzekering afsluiten. Let dan wél goed op de volgende zaken:

Als je je uitschrijft uit Nederland en geen fiscaal inwoner meer bent, heeft dat ook gevolgen voor je bedrijf. In veel gevallen kun je je onderneming niet langer in Nederland registreren of aanhouden zoals je gewend bent. Digital nomads kiezen dan vaak voor alternatieven in het buitenland. Maar wat zijn je mogelijkheden? Ik zet een paar veelgebruikte opties op een rij:

Een bekende optie is e-Residency Estonia, waarmee je een Estse onderneming kunt oprichten zonder daar te wonen. Dit is vooral interessant voor online bedrijven, maar biedt niet automatisch persoonlijk belastingvoordeel. Je privébelasting hangt af van waar je fiscaal resident bent.

Andere digital nomads kiezen ervoor hun bedrijf te registreren in landen met gunstigere fiscale regels, zoals Cyprus of andere internationale hubs. Dit vereist meestal dat je je daar ook daadwerkelijk vestigt en fiscaal resident wordt. Voor Cyprus geldt dat je hier 4 maanden per jaar moet zijn.

Sommige digital nomads kiezen ervoor hun bedrijf te registreren in de Verenigde Staten, bijvoorbeeld via een LLC. Dit kan ook als je geen inwoner bent van de VS. De VS heft in dat geval geen inkomstenbelasting, zolang je geen fiscaal resident bent en geen inkomen uit de VS zelf hebt. Je persoonlijke belastingverplichting hangt af van waar je privé fiscaal resident bent.

Omdat deze constructies sterk afhankelijk zijn van je persoonlijke situatie en regelmatig wijzigen, is het verstandig je hier goed over te laten adviseren.

Digital nomads die altijd reizen en online inkomen verdienen, bevinden zich vaak in een grijs gebied. Zolang geen enkel land hen als fiscaal resident aanmerkt en het inkomen niet aan één land te koppelen is, bestaat er in de praktijk geen duidelijke aangifteplicht. Dat betekent niet dat dit een formele status is, maar wel dat veel nomads tijdelijk nergens aangifte doen.

Werk je als remote werknemer voor een Nederlandse werkgever en ontvang je loon uit Nederland, dan ligt uitschrijven ingewikkelder. In de meeste gevallen blijf je dan in Nederland belastingplichtig, omdat loonbelasting en sociale premies via Nederland worden afgedragen. Uitschrijven is formeel mogelijk, maar alleen als je ook daadwerkelijk fiscaal resident wordt in een ander land en je werkgever meewerkt aan een internationale loonconstructie.

Blijf je uitsluitend reizen zonder fiscale vestiging elders, dan verwacht de Nederlandse Belastingdienst doorgaans dat je ingeschreven blijft en in Nederland aangifte doet. Voor remote werknemers zonder buitenlandse residentie is ingeschreven blijven in Nederland daarom vaak de meest praktische en juridisch veilige optie.

Wat je ook kiest: verdiep je in de gevolgen van een eventuele uitschrijving en maak een bewuste keuze. Zoek je verzekering goed uit en lees de kleine lettertjes. Ook het goed registreren van je postadres bij instanties, zoals je bank, is essentieel. Er is geen universeel ‘beste’ optie, alleen wat het beste past bij jouw manier van reizen en situatie.