Camino Real Colombia: hiken van Barichara naar de Chicamocha Canyon

De Camino Real (Royal Road) is een monumentale wandelroute van zo’n 44km in de regio Santander in Colombia. De 400 jaar oude wandelroute bestaat uit vijf etappes en loopt van Cabrera naar Los Santos, dwars door de Chicamocha Canyon. Veel mensen denken dat de Camino Real alleen de wandeling van Barichara naar Guane is, maar dat is niet zo. Hoewel dit het meest bekende deel van de route is, is het slechts een van de vijf etappes.

Het grootste deel van de Camino Real bestaat uit originele kasseien, waardoor je echt het gevoel hebt door de geschiedenis te lopen. Buiten de bekende etappe van Barichara naar Guane kom je nauwelijks andere wandelaars tegen en ervaar je in stilte de charme van Santander. Je wandelt door een prachtig berglandschap en passeert fotogenieke witte dorpjes als Guane en Cabrera. Maar het absolute hoogtepunt was voor mij de spectaculaire afdaling door de Chicamocha Canyon naar Jordán.

De Camino Real is een eeuwenoude verbindingsroute die oorspronkelijk werd aangelegd door de Guane-Indianen, de inheemse bevolking van Santander. Zij gebruikten het pad om de dorpen in de regio met elkaar te verbinden. Tijdens de koloniale periode namen de Spanjaarden de route over, en in de 19e eeuw werd het pad verder uitgebouwd door de Duitse avonturier Geo Von Lengerke. Onder zijn leiding werden de paden verbeterd en gebruikt voor de export van tabak en katoen. In 1977 werd de Camino Real uitgeroepen tot Nationaal Monument en zoveel mogelijk in zijn originele staat hersteld.

Veel reizigers die Santander bezoeken, kiezen voor San Gil als uitvalsbasis. Hoewel de mensen daar erg vriendelijk zijn en de stad centraal ligt voor liefhebbers van raften, is het naar mijn mening echt zonde om hier te verblijven. Ik vind Barichara namelijk echt een veel betere keuze! Dit koloniale dorp behoort tot de mooiste van Colombia en is qua ligging bovendien de ideale uitvalsbasis voor de Camino Real.

Veel van de etappes van de Camino Real zijn als losse hikes te lopen vanuit Barichara. Dit prachtige koloniale dorp ligt namelijk letterlijk op de route. En ook voor andere activiteiten is Barichara een fantastische plek om wat tijd door te brengen. De sfeer er gemoedelijk en er zijn veel goede restaurants en hotels. Zelf verbleef ik er uiteindelijk 3 weken!

De Camino Real bestaat uit vijf etappes van in totaal zo’n 44km. Je kunt de etappes als dagtochten lopen vanuit Barichara of er een meerdaagse hike van maken. Omdat vervoer vanuit de Chicamocha Canyon lastig is, is het een logische keuze om de laatste twee etappes als meerdaagse tocht te lopen met overnachting in Jordán.

De officiële etappes van de Camino Real:

Voor de hoogtemeters heb ik de meting op mijn horloge aangehouden, omdat dit niet altijd correct in AllTrails vermeld staat. Een horloge is ook niet 100% zuiver, maar geeft wel een goed beeld van wat je kunt verwachten.

De Camino Real begint officieel in Cabrera, maar omdat de meeste mensen in Barichara verblijven loopt men hem vaak andersom. Ook ik liep deze eerste etappe als dagtocht vanuit Barichara. Het is een minder bekende etappe dan die van Barichara naar Guana, maar persoonlijk vond ik de hike naar Cabrera wel mooier!

Vanuit Barichara daal je eerst ruim 500 meter af om vervolgens weer zo’n 200 meter te stijgen naar Cabrera. Het is een afwisselende route met variatie in vegetatie: hoe lager je komt, hoe tropischer het wordt! De route voert je dwars door het dal met mooie uitzichten. Zelf kwam ik, op een enkele boer na, niemand tegen. In Cabrera lijkt de tijd stil te hebben gestaan. Er heerst hier een allesomvattende rust. Op het dorpsplein kun je even bijkomen voordat je aan de terugweg naar Barichara begint.

De wandelroute naar Cabrera leent zich perfect voor een daghike vanuit Barichara. Je volgt hiervoor eerst het officiële pad van de Camino Real naar Cabrera. Voor de terugweg kun je een andere route volgen. Vanuit het dorp loopt er namelijk een pad direct omhoog de canyon uit. In korte tijd stijg je zo’n 300m. Daarna gaat het kasseienpad over in een normale weg en daal je geleidelijk af naar Barichara. Hoewel deze terugweg niet als route in de navigatie staat, kun je met AllTrails wel goed navigeren. Hieronder zie je de volledige route, zoals ik hem liep.

De tweede etappe van Barichara naar Guane is de meest bekende van allemaal. Men denkt vaak dat dit de hele Camino Real is, terwijl het slechts de kortste van de vijf etappes is. Wat deze hike zo populair maakt, is de goede staat waarin het pad verkeert én het charmante dorpje Guane dat een rijke historie ademt.

De wandeling van Barichara naar Guane is vrij eenvoudig. Het pad begint in Barichara met een korte, steile afdaling en prachtig uitzicht over de vallei. Daarna loopt de route geleidelijk door naar Guane: een schitterend, slaperig dorpje met nog meer historie dan het koloniale Barichara. Zelf deed ik zo’n twee uur over de hike, ondanks dat ik hem andersom liep en daardoor eindigde met een klim. In Guane kun je de bus terugnemen naar Barichara of je kunt dezelfde weg weer teruglopen.

De etappe tussen Guane en Villanueva is de minst mooie van de trail; de eerste die je kunt schrappen bij tijdgebrek. Toch is het wel een hele ontspannen wandeling om te lopen met tussendoor mooie uitzichten. De route verbindt Guane met Villanueva, waar de vierde etappe naar Jordán in de Chicamocha Canyon begint.

Vanuit Guane klim je eerst over het historische pad van de Camino Real omhoog. Dit is direct het mooiste stuk. Daarna volgt een steile klim over een betonnen weg. Hoewel het uitzicht mooi is, wordt het hier nergens echt spectaculair. Het laatste deel richting Villanueva loopt dwars door het bos, wat voor wat variatie zorgt. Het dorpje zelf verdient helaas geen schoonheidsprijs; zoals de naam al doet vermoeden is dit, in tegenstelling tot de rest van de regio, geen historisch dorp.

Voor een dagtocht kun je in Villanueva de bus of tuktuk terug nemen naar Barichara, maar je kunt de 8km tussen deze dorpen ook te voet afleggen. Zelf liep ik de route andersom: Barichara – Villanueva – Guane. Het voordeel van deze richting is dat je meer afdaalt dan klimt. Bovendien eindig je in Guane, waar elke 40 minuten een bus terug naar Barichara gaat.

De etappe van Villanueva naar Jordán was voor mij het absolute hoogtepunt van de Camino Real. De route laat je afdalen in de adembenemende Chicamocha Canyon naar het geïsoleerde dorpje Jordán. Omdat deze etappe lastig als dagtocht te lopen is, is het, ondanks de enorme schoonheid, een heerlijk rustige wandelroute.

De eerste kilometers vanuit Villanueva richting de rand van de canyon zijn nog wat saai, maar wees gerust: zodra je de canyon instapt, is de route doorlopend spectaculair. Je slingert over een prachtig pad steeds dieper de canyon in. En dat uitzicht verveelt nooit! In de verte zie je het piepkleine Jordán al liggen aan de Chicamocha-rivier dat steeds een beetje dichterbij komt.

Hike je, net als ik, op een zonovergoten dag? Dan is het laatste deel van deze etappe even doorbijten. Hoe lager je komt, hoe warmer het wordt; de temperatuur in de canyon kan oplopen richting de 40 graden. Aan het einde van de afdaling volgt een open pad zonder beschutting, waar de hitte genadeloos toeslaat. In de verte zie je gelukkig een klein afdakje waar je heel even kunt afkoelen voor je aan de laatste kilometers door het dal begint.

Ingesloten tussen hoge bergwanden ligt Jordán zeer geïsoleerd. Men leeft hier voornamelijk van de tabaksplantages en toerisme staat nog in de kinderschoenen. Omdat vervoer vanuit Jordán zeer beperkt mogelijk is (zie tips hieronder) en de klim naar Los Santos pittig is om er direct achteraan te doen, raad ik aan om hier te overnachten.

De laatste etappe van de Camino Real is een pittige klim van Jordán – beneden in de Chicamocha Canyon – naar Los Santos dat op het plateau bovenaan de canyon ligt. Het is een mooie finale van de trail! Vanuit Los Santos kun je verder lopen naar de klimwand bij La Mojarra of de bus nemen naar de hoofdweg.

Via de monumentale brug bij Jordán steek je de Chicamocha-rivier over en begin je direct aan de steile klim de canyon uit. Al zigzaggend over het originele kasseienpad klim je in 2 tot 3 uur bijna 800 meter naar boven. Eenmaal daar wandel je direct het gemoedelijke dorp Los Santos in. Je kunt hier een bus of gedeelde taxi naar de hoofdweg nemen of, net als ik, verder lopen naar La Mojarra.

Als je wel van een adrenaline-kick houdt, dan is klimmen bij in de Chicamocha Canyon een perfecte afsluiter van deze meerdaagse hike! Weinig mensen weten dit, maar La Mojarra is de ultieme plek om te klimmen in Colombia. Vanuit Los Santos loop je nog 6km verder (460m stijging) om bij deze unieke klimlocatie te komen. Echt mooi is dit deel van de route niet, dus eventueel kun je ook een tuktuk of bus nemen voor dit laatste stuk. Zeker als je dezelfde middag nog wilt klimmen.

Goed om te weten: de route in AllTrails toont de heen- én terugweg, laat je dus niet afschrikken door de afstand, deze is slechts 11km van Jordán naar La Mojarra.

Omdat de terugreis naar San Gil of Barichara veel tijd kost, is een extra overnachting noodzakelijk als je wilt klimmen. Zelf vertrok ik om 6.45 uur uit Jordán en ben doorgelopen tot aan Hostal Juan Palitos. Ondanks een koffiestop op het plein in Los Santos, kwam ik daar al rond 11.00 uur aan. Je zou dus dezelfde middag nog kunnen klimmen als je daar de energie voor hebt. Zelf was ik na de steile, warme klim en de etappe van de dag ervoor wel moe en ben ik pas de volgende dag gaan klimmen. Ik verbleef daarom twee nachten bij Juan Palitos.

La Mojarra is misschien wel de mooiste locatie om te klimmen in Colombia; de rotswand biedt een adembenemend uitzicht over de Chicamocha Canyon. Of je nu een ervaren klimmer bent of voor het eerst de wand op gaat, dit wil je meemaken! En toch is het, ondanks die schoonheid, niet bekend bij het grote publiek. Vanwege de afgelegen ligging trekt het bijna uitsluitend gepassioneerde klimmers aan.

Met zo’n 350 klimroutes is er voor ieder niveau een uitdaging te vinden. Zelf klom ik als beginner meerdere routes op 5.6 tot 5.8, terwijl de meest uitdagende routes hier tot wel 9a gaan! Ik ging op pad met een instructeur van Refugio La Roca en betaalde COP 150.000 (ongeveer €35) voor twee uur. Houd er wel rekening mee dat de instructeurs vaak alleen Spaans spreken. Heb je zelf al ervaring? Dan kun je na aanmelding bij Refugio La Roca en betalen van een kleine toegangsfee direct de wand op. Je kunt hier ook al het benodigde materiaal huren.