Vulkanen, schildpadden en schitterende natuur in Oost-Java


Reizigers verblijven vaak maar 1 nacht in Oost-Java, op doorreis naar het populaire Bali. Dat vinden wij zonde want de Banyuwangi regio heeft veel te bieden. Zoveel zelfs dat het zelfs de moeite waard is om een paar dagen Banyuwangi met Bali te combineren. Vanaf Bali vaar je met de ferry in 20 minuten naar Java waar het avontuur op je wacht. Een greep uit de highlights zijn de IJen vulkaan met de hike naar het ‘blue fire’, slapen in een boomhut, met een dokar lokale dorpjes ontdekken en schildpadden uitzetten op de verlaten stranden aan de zuidkust.

Indonesia-Java-Sukamade-Jeep-tour

Een pittige klim naar de top van de Ijen vulkaan

Vanuit Kalibaru of Ijen kun je de Ijen vulkaan beklimmen. De vulkaan is 2.250 meter hoog en voor het laatst in 2013 gesloten geweest voor toeristen i.v.m. activiteit. Eigenlijk vertrekken alle tourtjes in de vroege ochtend. Je wordt dan om 01.00 opgehaald met een jeep en bij de vulkaan afgezet. Daar begint een hike van zo’n twee uur naar de krater. Je loopt hiervan zo’n 1,5 vrij stijl omhoog, het is dus geen makkie! Zorg dat je goede schoenen, voldoende laagjes kleding en een hoofdlamp bij je hebt. Je krijgt bij de tour ook een zaklamp maar het is fijner om je handen vrij te hebben. Verwacht niet dat je de enige bent. Heel veel (vooral Indonesische) toeristen bezoeken Ijen. Maar met een reden, het is een bijzondere hike en plek. Bijzonder aan de hike is bijvoorbeeld, dat je deels met gasmasker oploopt. Dit om je te beschermen tegen de giftige zwaveldampen die de vulkaan uitspuwt. Dit masker krijg je van je gids bij de start van je hike. Onderweg kom je zwaveldragers tegen die met, aan weerskanten van hun schouders, manden met zwavel de berg op en af klimmen. De zwavel wordt bij de rand van het meer gewonnen. Je ruikt het al van ver af. Wanneer je boven bent heb je een prachtig uitzicht op het turquoise kleurige meer.

Indonesia-Java-Ijen-vulcano

Mysterieus blauw vuur

Als je na de zware klim boven bent aangekomen kun je kiezen, óf je kijkt de zonsopgang bij het kratermeer, óf je daalt af verder de krater in om het zgn. ‘Blue fire’ te zien. Dit vuur ontstaat wanneer de zwavelhoudende gassen van de vulkaan in contact komen met luchttemperaturen boven 360°C. Het is nog ongeveer een half uur na beneden klauteren en daarna weer omhoog. Toen ik hier was, was er relatief veel rook en bewolking, waardoor het zicht op het blue fire niet zo spectaculair was als ik had gehoopt. Persoonlijk vond ik het de klim niet waard. Maar ik heb anderen gehoord die, met helderder weer, het wel spectaculair vonden. De zonsopgang bij Ijen vond ik een stuk mooier, ook al konden we het kratermeer (dat wel een kilometer doorsnee heeft) niet heel goed zien. De weg naar beneden is makkelijker dan omhoog: een mooie tocht bergafwaarts met zicht op die andere bekende vulkaan, Bromo.

Indonesia-Java-Ijen-lake

De zwaveldragers van Ijen

Ook iets dat indruk maakt tijdens je beklimming van Ijen, zijn de zwaveldragers. Deze mannen en vrouwen kom je onderweg tegen en sjouwen de zwavelbrokken uit de vulkaan. Ze sjouwen zo’n 90kg de zware weg op. Per kilo verdienen ze hier 1000 rupiah (zo’n € 0,06) mee. Ze lopen meestal twee keer per dag. Als je deze hike loopt en je komt een mijnwerker tegen, ga dan meteen aan de kant zodat ze er goed langs kunnen. Deze mensen doen tenslotte het echt zware werk.

Huur een scooter en verken de omgeving zelf

Na het vulkaanavontuur in de ochtend kun je ervoor kiezen om ‘s middags zelf op verkenning te gaan. Huur bij je accommodatie een scooter en verken de omgeving. Vraag bij je accommodatie naar mooie routes. Slaap je bij Ijen Shelter, dan is de Panoramaroute een aanrader. Je rijdt dan door slaperige dorpjes, jungle en langs rijstvelden en rubber- cacao en koffieplantages. Je merkt dat hier niet veel toeristen komen, iedereen roept onderweg vriendelijk ‘hallo’ naar je en kindjes zwaaien. Halverwege stop je bij een waterval, als je wilt kun je hier ook zwemmen. Let op, het paadje naar de waterval is niet makkelijk te vinden. Kijk goed naar Google Maps en vraag het waar nodig onderweg. Het paadje is aan het begin goed, maar wordt gaandeweg wat moeilijker. Ben je geen ervaren scooterrijder, parkeer dan je scooter en ga lopend verder.

Zeeschildpadden broederij in Sukamade

Vanuit Kalibaru of IJen vertrekken diverse 2- or 3-daagse jeep tours naar het kleine dorpje Sukamade aan de zuidkust. Dit is geen tour die je op eigen houtje kunt doen, je moet dus iets bij je ho(s)tel reserveren. Sukamade ligt verscholen aan ‘turtle beach’ waar na zonsondergang de grote zeeschildpadden het strand op komen om hun eieren te leggen. In de vroege ochtend vertrek je met een jeep richting Sukamade. De weg gaat dwars door de jungle over onverharde wegen. Onderweg maak je verschillende stops voor een wandeling, lunch op een verlaten strand en bezoek je rubber- en cacao plantages.

Indonesia-Java-rubber

Verlaten stranden, hobbelige wegen en vriendelijke vissers

Het eerste deel van de route is ‘appeltje eitje’. Je rijdt nog over verharde wegen en maakt stops bij verschillende plantages zoals rubber en cacao. Zodra je Meru Betiri National Park binnenrijdt wordt de weg veel slechter. Je begrijpt nu waar die jeep eigenlijk voor nodig was. Je steekt met de jeep een rivier over en hobbelt verder door de jungle. Aangekomen bij de zee is het leuk om daar een stop te maken. Goedlachse vissersmannen en -vrouwen zwaaien naar je en zijn nieuwsgierig wie er een kijkje komt nemen. De kans is zeer groot dat er geen andere ‘bule’ (is Indonesisch voor Westerlingen) tegen komt op het verlaten strand.

Indonesia-Java-fisherman Indonesia-Java-red-beachIndonesia-Java-Sukamade-motorbike-guys Indonesia-Java-Sukamade-Jeep-river

Accommodatie in Sukamade

Er zijn twee accommodaties in Sukamade, eentje bij het dorpje op circa vijf minuten rijden van het strand en eentje op zo’n 800 meter afstand van het strand. Beide zijn zeer basic (koud water, Indonesische douche + toilet) en verdienen zeker geen schoonheidsprijs. Neem eventueel je eigen lakenzak, handdoek, toiletpapier en klamboe mee. Het is misschien niet zo comfortabel allemaal, de activiteiten zijn dit discomfort zeker waard! De accommodatie zit ook inbegrepen bij deze tour. Bij je accommodatie krijg je een (simpele) maaltijd. Deze maaltijd zit ook inbegrepen bij de tour.

Indonesia-Java-Sukamade-accommodation

Op zoek naar eieren

Als de avond valt, vertrek je naar het strand om een zeeschildpad te spotten. Verblijf je in het dorp Sukamade? Dan is het ongeveer een uur rijden voor je bij Sukamade Beach aankomt. De parkranger gaat op zoek naar een zeeschildpad, terwijl jij met de rest van de groep wacht op het seintje. Het is allemaal natuur, dus het blijft spannend of je daadwerkelijk een schildpad te zien krijgt, maar de kans is gelukkig best groot. Of deze zeeschildpad ook eieren gaat leggen, weet je ook nooit van tevoren, maar hopelijk heb je geluk! Ook al vindt de ranger ‘alleen’ maar een schildpad die geen eieren legt, dit is al een enorm spektakel. Je kunt dan kijken hoe het enorme beest (zo’n 150-350kg) zijn weg baant naar de zee en volgt hem totdat hij in zee is verdwenen. En dit allemaal in het pikkedonker, alleen de ranger gebruikt een zaklamp. Om de natuur te beschermen mag elke groep één schildpad bekijken (dus één schildpad per avond), daarna wordt het strand weer achtergelaten.

Indonesia-Java-Sukamade-turtle-eggs

Uitzetten van babyzeeschildpadjes

Je staat weer vroeg op, krijgt een eenvoudig ontbijt bij je accommodatie en vertrekt weer naar Sukamade Beach. Bij het schildpadden opvangcentrum haal je de baby schildpadjes op die groot genoeg zijn om te worden vrijgelaten in de zee. Je krijgt een emmertje mee met ‘jouw baby’s’. Bij het strand aangekomen, mag je de babyschildpadjes op het strand neerzetten waar ze een paar honderd meter naar de zee toe moeten zien te overleven. Want gelijk hun eerste minuten in vrijheid liggen de bedreigingen al op de loer! Om babyschildpadjes uit te zetten is een ontzettend leuke en indrukwekkende ervaring.

Na het uitzetten wandel je weer terug naar het opvangcentrum. Je kunt ervoor kiezen om te wachten tot de rangers terug zijn van het strand met eventueel gevonden schildpaddeneieren. Deze eieren worden ingegraven in het opvangcentrum, zodat ze meer kans hebben om te overleven. Het is zeker een aanrader om hier even op te wachten, want een schildpaddenei zie je niet elke dag!

Indonesia-Java-Sukamade-turtle-hatchery Indonesia-Java-Sukamade-baby-turtles

Indonesia-Java-Sukamade-free-turtles

Ontdek Kalibaru met een Dokar

De leukste manier om Kalibaru te ontdekken is met een dokar! Cross het dorp door op verharde en onverharde wegen met paard en wagen. Kinderen proberen je op hun fiets bij te houden terwijl brommers je voorbij vliegen. Je ziet winkeltjes waar ze allerlei handeltjes verkopen en kleine warungs (eet tentjes) waar de locals tussen de middag hun nasi goreng eten.

Indonesia-Java-Kalibaru-dokar Indonesia-Java-Kalibaru-kids Indonesia-Java-Kalibaru

Plantages van oost Java

Kalibaru staat vooral bekend om de plantages. In de omgeving zijn veel rubber, cacao, koffie en kruiden plantages. Harnik plantage vond ik zelf de leukste om te bezoeken. Een ontzettend grote tuin waar je met een gids, of met ibu Harnik (de eigenaresse) door rond dwaalt en uitleg krijgt over de verschillende specerijen zoals gember, kaneel, vanille, nootmuskaat en peper. Ook wordt er een kokosnoot voor je ontleed en verzorgen de kindertjes uit de buurt een leuke dansvoorstelling.

Indonesia-Java-Harnik-plantation-herbs Indonesia-Java-coconut Indonesia-Java-Harnik-dance

Met de trein richting centraal Java

Een leuke manier om richting centraal-Java te reizen is om de trein te pakken. Boek online kaartjes voor de trein naar Probolingo. Doe dit op tijd, anders zit de trein misschien vol. Je hoeft de kaartjes niet uit te printen, dit gebeurt op het treinstation. Je kunt verschillende klassen boeken, wij boekten de hoogste klasse, Executive. Dit lijkt misschien wat overdreven, maar je zit vier uur in de trein en een treinticket is nog steeds relatief goedkoop. Verwacht bij de hoogste klasse ook geen extreme luxe, je krijgt hier gewoon een comfortabele stoel. Overigens verschilt het ook per trein hoe het interieur van de trein eruit ziet, de ene trein is nieuwer dan de andere.

Het letterlijke hoogtepunt van Java: de Bromo Vulkaan

Bromo is voor vele een letterlijke highlight van hun Java trip. Omdat Bromo op de bucketlist van bijna elke Java reiziger staat, kan het hier nogal druk zijn. Deze drukte is echter gemakkelijk te vermijden: ga niet met de zonsopkomst! Bromo is ook prachtig om overdag te bezoeken, er is dan bijna niemand én je hoeft een keer niet vroeg je bed uit, ook fijn! Een tour naar Bromo kan wel zo’n 80 euro per persoon kosten, maar let op: wij hebben een manier gevonden waarop je dit nog geen tientje kost! Er is namelijk een manier om zowel de tourtjes, als de toegang tot Bromo te ontwijken. En je krijgt daar ook nog eens een hartstikke mooie wandeling voor terug.

DIY Bromo tour

Om de diy tour Bromo te organiseren, moet je overnachten bij . De eigenaar van deze simpele accommodatie heeft het zijn unique selling point gemaakt om mensen te helpen alternatieve Bromo tours te organiseren. Voor 650.000 IDR huur je bij hem een auto met chauffeur, die je naar de ‘secret entrance’ van Bromo brengt. Deze auto kun je delen met in totaal 6 mensen waardoor je, als de auto vol zit, nog maar net iets meer dan 100.000 IDR pp betaalt. Omdat de meeste mensen deze accommodatie bezoeken vanwege deze diy tour, is de kans groot dat je mede-reizigers vindt die de auto met jou willen delen.

Accommodaties in Oost Java: slapen in een boomhut

Ben je een avontuurlijk type? Dan is de boomhut van de Duitse Daniëlla, Ijen shelter, zeker iets voor jou. De boomhut ligt op de weg naar Mount Ijen, dit is een voordeel, want dan hoef je iets minder vroeg je bed uit voor de beklimming van Ijen. De ligging van de boomhut is fantastisch, midden in de natuur, maar toch valt er in de omgeving veel te doen. In de boomhut vind je een matras, slaapzakken en een klamboe en een badkamer met toilet en warme douche. Daarnaast heb je een terras met zitzakken en een prachtig uitzicht over de jungle. Je hoort constant geluiden van gekko’s en krekels. Ook al heeft de boomhut gewoon ramen en deuren, je slaapt wel in de jungle dus een paar beestjes zul je zeker tegenkomen. ‘s Nachts heb je daar in elk geval geen last van, want je ligt lekker onder je klamboe. De boomhut is geschikt voor max. 5 personen en tijdens je verblijf is deze helemaal van jou, je deelt hem niet met andere gasten. ‘s Morgens wordt een heerlijk (elke dag wisselend) ontbijt geserveerd in het naastgelegen restaurant, dit ligt op zo’n 30 stappen van je boomhut af. Hier wordt ook heerlijk Indonesisch eten geserveerd dat je kunt bestellen als lunch of diner.

Door ons geselecteerde accommodaties in Oost-Java:

Homestay
Didu's Homestay Bed & Breakfas
BANYUWANGI | op loopafstand van het treinstation en de haven. Prachtige tuin en heel leuk huisje. Bijzonder sfeervol.
Villa
Villa Kendi
KALIBARU | Kamers met eigen terras en ventilator. Heel vriendelijk personeel. Mooi buitenzwembad.
Pension
Red Island Bungalows
PASANGGARAN | Simpele, maar authentiek pension vlakbij het strand met heel vriendelijke eigenaren. Surflessen mogelijk.

Met de ferry van Bali naar Java

Vanaf Bali neem je de boot naar Java vanaf Gilimanuk naar Ketepang in de regio Banyuwangi. Onderweg heb je mooi uitzicht op de IJen vulkaan. De boottocht duurt zo’n 20 minuten, maar het kan zijn dat je tot een uur moet wachten tot er een ligplek is voor de boot. Het bootticket koop je bij het loket voor omgerekend zo’n € 0,40 per persoon. Eenmaal aangekomen in Ketapang dan wachten er gretige taxichauffeurs om je een lift te geven. Een pick up regelen via je accommodatie is nog handiger, dan hoef je niet uit te leggen waar je heen moet en evt te onderhandelen over de prijs.

4 Comments

Add yours
  1. Katia

    In September staat Indonesië ook op ons reisplan en willen we ook de tijd nemen om door Oost Java te reizen. Leuk dit hier te lezen, heb je tips voor tours die dit omvatten of advies rond vervoer en overnachting op basis van bovenstaande ervaring? Alvast bedankt!

    • Janneke

      Hi Katia! Wat leuk dat je in september naar Indonesie gaat. Zo’n ontzettend mooi land! Voor wat betreft de tour naar Sukamade om de schildpadden te zien, vanuit IJen en Kalibaru worden door bijna alle hotels deze tour wel aangeboden. Zelf heb ik het via het hotel Margo Utomo geregeld. Perfect verzorgd! Ook de klim naar de IJen vulkaan wordt door alle hotels aangeboden in IJen en Kalibaru. En de hotels in Kalibaru bieden de dokar tour ook aan. Dus als je al een hotel hebt in die regio, check dan even hun website voor de details van de tours die ze aanbieden :).

  2. Valerie

    Drie jaar geleden Java en Bali gedaan. 1 week Java (van Yogyakarta tot Kawah Iljen en Sukamade) en 1 week Bali.
    Java heeft me ongelooflijk verrast, vriendelijke mensen, lekker eten, prachtige omgeving, en bovenal zeer authentiek. Bali daarentegen is mij toch wat tegengevallen, ze zijn slachtoffer van hun succes geworden en de magie van het eiland is vervaagd.
    Een tip voor Java: er zijn heel wat geweldige trips (en workshops) bij ViaVia Yogyakarta. Ik heb zelf de East overland gedaan, maar ook in Yogya enkele trips met als favoriet een fietstocht langs dorpjes, rijstvelden en lokale bedrijfjes. Je kan ook een reis aanpassen naar jouw behoefte, zo hebben wij bij de East overland een trip toegevoegd naar de Kawah Iljen vulkaan. ViaVia heeft niet voor niets een prijs gewonnen voor beste reisorganisatie in Azië.

+ Leave a Comment