Zeg nee tegen plastic. 8 eenvoudige tips waarmee jij het verschil maakt


Plastic soep of plastic ocean, het zijn termen die steeds vaker opduiken in je newsfeed op social media. Dat de oceaan vol plastic zit, mag inmiddels bekend zijn. Je hebt vast wel de video’s en foto’s voorbij zien komen met stranden vol plastic, dode walvissen vol plastic en de satellietbeelden van die enorme plastic soep in onze oceaan. Het is geen nieuws dat we als mensheid de aarde in rap tempo, plat gezegd, goed naar de klote helpen. En bij ons reizigers komt deze bewustwording niet alleen via een beeldscherm bij ons binnen. We zien het met eigen ogen op de stranden van bijvoorbeeld Bali, de Filipijnen en Nicaragua, om maar een paar paradijselijke bestemmingen te noemen. Maar tussen bewustwording en daadwerkelijk iets bijdragen lijkt nog een groot gat te zitten. Tijd dus om daar wat aan te doen! Met deze eenvoudige tips om minder plastic te gebruiken kan ook jij het verschil maken. In je dagelijkse leven, maar juist ook op reis.

tips-plastic-soep

Waarom is de oceaan zo belangrijk?

Als reiziger heb je het vast al eens gezien, een strand vol plastic en afval in dat prachtige heldere water waarin je aan het duiken of snorkelen bent. Maar het probleem gaat veel verder dan dat de paradijsjes op aarde verpest worden door plastic afval.

In de gang van alledag merk je het misschien niet, maar wij mensen zijn erg afhankelijk van de oceaan. Van voedsel tot verkoeling, maar ook gebruiken we de oceaan om goederen over te vervoeren. Meer nog dan dat hebben het klimaat en de oceaan een belangrijke wisselwerking. Zonder oceaan is de aarde niet leefbaar. Je zou dus kunnen zeggen dat de oceaan als de longen van de aarde fungeert. Op dit moment zijn er 3 grote bedreigingen die de functie van de oceanen onder grote druk zetten. Overbevissing, klimaatverandering en plasticvervuiling, oftewel de plastic soep.

plastic-soep-oceaan

Waarom is minder plastic gebruiken zo belangrijk?

Al het plastic wat er op de wereld bestaat, gaat nooit meer weg. Zelfs recyclebaar plastic verdwijnt nooit helemaal, want het materiaal waar het van gemaakt is is onverwoestbaar. Al het plastic dat we gebruiken eindigt vaak in de oceaan. Niet altijd direct, vaker nog via omwegen zoals het riool, via straten, rivieren en de wind. Plastic kan door de natuur niet afgebroken worden en zal daarom altijd in een bepaalde hoedanigheid blijven bestaan. Met een groeiende wereldbevolking groeit ook, als we niets doen, het gebruik in (single use) plastic. Uit onderzoek van de Ellen McArthur Foundation blijkt dat als we op de huidige manier doorgaan dan ligt er over zo’n 30 jaar meer plastic dan vis in de oceaan.

De gevolgen van microplastic

Het plastic dat in de oceaan komt deelt zich op in hele kleine stukjes plastic, zogenaamde microplastic. Deze microplasticdeeltjes kun je soms niet met het blote oog zien. Heel veel microplastic bij elkaar zorgt voor de zogenaamde plastic soep. Vissen en vogels krijgen deze microplasticdeeltjes binnen. Je zult begrijpen dat hun lichaam dit niet kan verwerken, waardoor hun maag vol slibt met plastic, waaraan ze uiteindelijk dood gaan. Gaan ze niet dood aan de giftige plastic stoffen of een volle maag plastic, dan is de kans groot dat deze vissen gevangen voor consumptie. Wanneer wij het vergiftigde vlees van die vissen (en vogels) weer eten, komen die stoffen ook vrij in onze lichamen. Wat weer een verhoogd risico geeft tot kanker.

Microplastic dat via de wind verspreid wordt komt daarnaast overal terecht, ook op bijvoorbeeld bloemen. Via bijen, die het nectar uit de bloemen verzamelen, komen deze microplasticdeeltjes ook in onze honing terecht. Dit laat maar weer zien dat de gevolgen van plastic verder reiken dan alleen het plastic in de oceaan.

plastic-soep-microplastic

Kankerverwekkend plastic

Niet alleen via ons eten komen de microdeeltjes in ons lichaam terecht. Veel single use plastic, zoals de dekseltjes van koffiebekers of plastic waterflesjes, bevat kankerverwekkende stoffen (o.a. BPA). BPA is de afkorting van de chemische stof Bisfenol A. BPA is een weekmaker welke wordt gebruikt om plastic en kunststoffen elastisch te maken. Waterflesjes, bakjes, koffiebekers en verpakkingen: in alles wat van plastic wordt gemaakt kán de stof BPA zitten, maar er kunnen meer kankerverwekkende stoffen (carcinogenen). Een stof als BPA kan, als je het in grote hoeveelheden binnenkrijgt, een hormoonverstorende werking hebben en is kankerverwekkend. Bij o.a. verhitting komen deze stoffen sneller vrij, zoals bij warme dranken (koffiedekseltjes) of een flesje dat lang in de zon ligt. Maar ook bij veelvuldig hergebruik van plastic flesjes komt er BPA vrij. Veel producten worden inmiddels BPA-vrij gemaakt, maar dat is geen 100% garantie dat er helemaal geen carcinogenen inzitten. Vermijd daarom de recycle codes 3, 6 en 7 (zie hieronder).

Soorten plastic

Voordat we op onze tips in gaan, is het goed om te onthouden dat er zeven verschillende soorten plastic zijn die allen gelabeld zijn met een recycling code. Je herkent het logo vast wel op onderstaande foto. Op een plastic verpakking is een fabrikant verplicht om aan te geven om welk soort plastic het gaat. Het cijfer refereert aan een productgroep. Elke productgroep wordt op een andere manier gerecycled, maar niet alle soorten plastic kunnen ook daadwerkelijk op een goede manier gerecycled worden en eigenlijk wordt er ook maar een heel laag percentage daadwerkelijk gerecycled. Code 3 (PVC), code 6 (polystyreen) en code 7 (polyurethaan en polycarbonaat) zijn echte no-go’s. Wanneer je een product met één van deze code’s koopt dan weet je zeker dat je een product met een hoog giftigheid gehalte koopt wat moeilijk tot niet mogelijk is om te recyclen.

plastic-recycling-kaart

Jij maakt wel degelijk het verschil

Misschien denk je dat jouw gedragsverandering echt het verschil niet zal maken. Zeker gezien het feit dat het op dit moment bijna onmogelijk is om helemaal geen plastic in je leven toe te laten. Het probleem van plastic in de oceaan lijkt daarnaast zo groot, wat kun jij daar als individu nu aan doen? En toch maken ook jouw acties wel degelijk het verschil. In je eentje los je het probleem inderdaad niet op, maar bedenk maar eens hoe groot de impact is als al onze 100.000 volgers ten minste 3 van onderstaande tips opvolgen en dit delen met, laten we zeggen 5 mensen en die mensen dit ook weer delen met hun vrienden… Juist, die impact is enorm! En dan heb ik het nog niet eens over de invloed die dit heeft op gebruik van plastic in minder ontwikkelde landen, waar soms helemaal niet aan afvalscheiding en recycling wordt gedaan. Zie je dat jij dus wel degelijk iets kunt bijdragen aan het terugdringen van de hoeveelheid plastic in de oceaan? Wij begrijpen echt wel dat het bijna onmogelijk is om plastic volledig uit je leven te bannen, maar er zijn wel dingen die je heel eenvoudig in je (reizende) leven kunt doorvoeren om het verbruik in ieder geval te verminderen. En dat is al een heel goed begin!

Plastic-Soep-Oplossing

1. Reis met een metalen, bamboe of glazen rietje

Een fruitshake of cocktail, op reis verbruik je een stuk meer rietjes dan thuis. Beter dus om de rietjes helemaal links te laten liggen. Sommige cocktails en shakes drinken alleen net even makkelijker met een rietje. Sommige restaurants proberen je te verleiden met papieren rietjes, maar wie daar weleens mee gedronken heeft, zal beamen dat dit zeer onaangenaam aanvoelt, niet prettig drinkt en dus zeker geen goed alternatief is. Bovendien zorgt het evengoed voor afval. Wat dan wel de oplossing is? Reizen met je eigen metalen, bamboe of zelfs glazen rietje. Zo’n duurzaam rietje drinkt namelijk erg fijn en is makkelijk bij je te dragen. Meestal worden ze geleverd met schoonmaak stokje en een beschermhoesje, waardoor je er gedurende je hele reis gebruik van kunt blijven maken.

2. Gebruik je eigen tas voor boodschappen

In Nederland is het gratis weggegeven van plastic tasjes al enige tijd niet toegestaan, maar buiten Europa wordt hier een stuk minder verstandig mee omgegaan en wordt er, zeker bij supermarkten, rijkelijk met dunne plastic tasjes gestrooid. Zeker de supermarkten waar de boodschappen voor je in worden gepakt. Omdat de plastic tasjes die ze hier gebruiken vaak niet zo stevig zijn, worden er ook nog eens twee zakjes om de boodschappen gedaan voor extra stevigheid! Wil jij hierin verandering teweeg brengen, zorg dan dat je altijd een eigen tas bij je draagt, juist ook op reis. Dit kan een katoenen tasjes zijn of bijvoorbeeld een opvouwbare rugzak. Schroom niet om bij een supermarkt met inpakkers jouw tas aan de inpakker te geven voor je boodschappen. Zo creëer je misschien nog een beetje bewustwording aan de andere kant van de wereld. Want hoe meer mensen dit doen, hoe duidelijker de boodschap toch?

Linnen tas 'Colour your world'

3. Eet minder of geen vlees om oceaanverzuring tegen te gaan

De meest krachtige bijdrage die je aan klimaatverandering kunt leveren is minder of geen vlees eten. De veehouderij is verantwoordelijk voor 18% van de broeikasgassen uitstoot. Om het even in perspectief te zetten: dit is meer dan al het lucht-, auto-, en scheepsvaartverkeer samen. Daarbij komt dat het gas wat een koe produceert 21x giftiger is dan de CO2 die wij als mensen uitstoten. Ongeveer de helft van alle uitlaatgassen komt in de oceanen terecht. Plantaardig plankton is verantwoordelijk voor meer dan de helft van de zuurstof op aarde. Wanneer er te veel CO2 in de oceaan komt, kan plankton dit niet aan en sterft. Dat maakt dat de CO2 de oceaan verzuurt. Wanneer het water verzuurt, betekent het dat alles wat kalk houdt oplost. Denk aan koraal, plantjes, fytoplankton en zoöplankton. Die twee laatste, fytoplankton en zoöplankton, vormen samen de basis van de voedselketen. Wanneer je nagaat dat al 40% van beide planktonsoorten verdwenen is, begrijp je dat we in een zorgwekkende situatie zitten. Op veel plekken is koraal al helemaal afgestorven en hebben de effecten zich al duidelijk laten zien.

Plastic-soep-oplossing--

Wanneer we het hebben over al het plastic wat in de oceanen terecht komt en hoe dit schadelijk is, denk dan aan al die heerlijke grouper, snapper, zalm, tonijn en schaal- en schelpdieren. Deze vissen zien het plastic voor eten aan. Vooral microplastic wat je soms met het blote oog helemaal niet kunt zien. In het plastic dat deze vissen eten zitten giftige stoffen. Die giftige stoffen komen in het lichaam van de vis en deze vis ligt later weer op jouw bord. Op het gebied van gezondheid scoort dit heel slecht. Vooral op vakantie eten we met z’n allen veel meer vis, want het is vaak goedkoop, ontzettend lekker en vers.

En dus is het eten van minder of helemaal geen vlees en vis niet alleen goed voor het welzijn van dieren, maar draag je hiermee ook bij aan minder verzuring van de oceaan én lever je een positieve bijdrage aan klimaatverandering, maar dat laatste is weer een heel ander verhaal. En wil jij dat biefstukje niet opgeven? Zelfs dan kun je een bijdrage leveren door in ieder geval minder dagen per week vlees of vis te eten. Als we dat allemaal doen, is de impact al ontzettend groot. En mooi meegenomen, door minder vaak vlees te eten, kun je de keren dat je vlees eet ook wat meer geld uitgeven aan een echt lekker stukje vlees van biologische afkomst ;).

4. Gebruik je eigen (metalen) waterfles

Het meenemen van je eigen waterfles bespaart een heleboel plastic waterflesjes. In landen waar je gewoon uit de kraan kunt drinken kun je je waterfles overal gemakkelijk vullen. In landen waar dit niet kan heb je vaak in hotels algemene waterstations waar je je waterfles bij kunt vullen en ook in restaurants kun je vragen om je waterfles te vullen, zodat je niet een plastic waterflesje hoeft te kopen. Een ideale waterfles is de RVS dopper, omdat deze geen plastic bevat. Ook kan deze fles gewoon in de afwasmachine. Zo kan jouw waterfles jaren mee en dat scheelt een hoop plastic afval! Metalen waterflessen gaan bovendien een stuk langer mee dan plastic waterflessen en zijn hun investering dus zeker waard. Ga je voor lichtgewicht, dan kun je ook voor een aluminium waterfles kiezen. Heb jij een plastic waterfles? Hou hem dan in ieder geval goed schoon, zodat je hem niet al na een maand weg hoeft te gooien. Dit kun je doen door hem bijvoorbeeld om te spoelen met kokend water en hem regelmatig een nachtje open te laten staan.

5. Weiger een dekseltje op je koffie of thee

Koffiedekseltjes vallen eigenlijk altijd in categorie 6 of 7 en bevatten de kankerverwekkende stof BPA dat vrijkomt bij o.a. verhitting, dus naast het feit dat je geen (single use) plastic producten zou moeten kopen, is het ook nog eens veel beter voor je gezondheid om de koffiedekseltjes te weigeren. Stap je echter een hobbelende bus in, is dit niet ideaal. Daarom is het verstandiger om gewoon met een eigen lichtgewicht thermosbeker te reizen voor je koffie of thee. Zorg wel dat deze BPA-vrij is.

6. Gebruik een opvouwbare lunchbox voor afhaalmaaltijden

Voor slow travelers, wereldreizigers en digital nomads die niet altijd uit eten willen, maar ook weleens take-away of streetfood meenemen is een opvouwbare lunchbox ideaal. Zelf reis ik nu bijna een jaar met een opvouwbare lunchbox die ze bij streetfood standjes en, in Indonesië, bij nasi campur warungs graag voor je vullen. In eerste instantie wordt er altijd even gelachen door de medewerkers die mijn lunchbox vullen, maar daarna spreekt ook al vaak waardering. Je hebt geen wegwerpverpakking meer nodig en je zegt daarom een dikke nee tegen single use plastic. Bovendien geef je ook lokaal het goede voorbeeld! Je kunt dit trouwens ook doen met fruitshakes dit je in jouw waterfles te laat doen ipv een losse beker. Hiervoor is de bovengenoemde Nalgene fles ideaal.

7. Doe mee aan een beach clean

Liggen de stranden op jouw reisbestemming vol plastic? Grote kans dat er door de hostels of surfscholen een beach clean wordt georganiseerd. Doe hier vooral aan mee! Niet alleen heel waardevol, maar zo leer je ook nog wat medereizigers op een leuke manier kennen. Geen beach clean, maar wel vervuilde stranden? Organiseer er dan zelf eentje en vraag een hostel, bar of surfschool je met de promotie ervan te helpen. Gegarandeerd dat je medestanders kunt vinden.

oplossing-plastic-soep

8. Beperk plasticgebruik in je accommodatie

Er zijn verschillende dingen die je kunt doen om single use plastic in je accommodatie tegen te gaan. Gebruik bijvoorbeeld niet de zeep en de in kleine plastic verpakte badkamerproducten. In sommige hotels worden deze wel nagevuld, maar vaker nog worden ze weggegooid. Deze single use plastic verpakkingen zijn echt vreselijk voor de natuur en komen geheid in de oceaan terecht. Je kunt het beste zelf je toiletspullen meenemen in bijvoorbeeld kleine verpakkingen zoals deze navulbare siliconen reisflesjes die jaren meegaan. Verder raden we aan om op je kamer altijd maar één prullenbak te gebruiken, zodat niet elke dag alle prullenbakken voorzien hoeven te worden van een nieuw plastic afvalzakje. Geef ook aan dat je niet wilt dat je kamer elke dag schoon gemaakt hoeft te worden. Op die manier voorkom je dat halfvolle prullenbakzakken verwisseld worden. Bovendien scheelt dit een hoop wasgoed, iets dat ook beter is voor het milieu. Je kunt tenslotte je handdoek best vaker dan één keer gebruiken als je hem na het douchen uithangt.

wat-is-plastic-soep

Organisaties die het verschil maken

Gelukkig hoeft het voorkomen en opruimen van de plastic soep niet alleen bij jou vandaan te komen. Er zijn veel organisaties die hier werk van maken. En daar zitten een aantal hele mooie initiatieven bij. We zetten ze voor je op een rijtje!

Parley for the Oceans: Een organisatie die plastic afval van de stranden verzameld, recyled en tot nieuwe producten verwerkt. Dit doen ze o.a. met Adidas. De speciaal hiervoor ontwikkelde Adidas Parley shoes worden helemaal gemaakt van plastic dat op de stranden is verzameld.

4Ocean: Een organisatie die armbandjes maakt van het plastic dat uit de ocean wordt gehaald en gerecyled. Met het kopen van zo’n leuk armbandje, ruim je maar liefst 1 pond aan plastic afval op!

Plastic soep foundation: Eén van de leidende organisaties wereldwijd die geen plastic uit het water haalt, maar voorkomt dat het erin komt. Je vindt op hun website ook meer informatie over dit onderwerp.

Precious Plastic: Een global community die samen werken om een oplossing voor het plastic probleem te creëren. Kennis, technieken en tools worden gedeeld op hun platform.

By the Ocean we Unite: Een organisatie die voorkomt dat meer plastic in de oceanen terecht komt d.m.v. zeil expedities, het geven van lezingen en het maken van documentaires.

Ellen McArthur Foundation: Organisatie die samenwerkt met overheden, het bedrijfsleven en de academisch wereld om een raamwerk te bouwen voor een economie die restauratief en regeneratief is.

Better Places: Duurzame reisorganisatie die als doel heeft gesteld in 2020 alleen nog maar plastic vrije reizen aan te bieden. Ze doen dit o.a. door op allerlei manieren hun deelnemers te stimuleren geen plastic flessen meer te gebruiken op reis.

Plastic-soep-oplossing-

Meer weten over dit onderwerp?

Op Netflix is een interessante documentaire te zien ‘A plastic Ocean’ die je meer uitleg en inzicht geeft in de effecten van single plastic use en de plastic soep. Het is een aanrader om die documentaire eens te bekijken.

Veel beelden die we in dit artikel hebben gebruikt zijn genomen door Suzanne van der Veeken. Suzanne zet zich onder de naam ‘The Oceanpreneur’ in voor het welzijn van de Oceanen. Ze schreef het boek Ocean Nomad wat gaat over zeilen en hoe je een bijdrage kunt leveren aan gezondere oceanen. Daarnaast creëert Suzanne YouTube video’s over haar oceaan avonturen met altijd een duurzame insteek. Wil je meer weten, neem een kijkje op haar website theoceanpreneur.

Suzanne van der Veeken -OCeanpreneur(2)

Wat doen wij zelf tegen gebruik van plastic?

Doordat de plastic soep een steeds groter en actueler onderwerp wordt, worden wij ons ook steeds meer bewust van de effecten van plastic. Ook de verschillende soorten plastic en de impact die het heeft op de natuur begint steeds duidelijker te worden. We zijn ons ervan bewust dat door het runnen van een webshop ook wij een grote verantwoordelijkheid hebben ten aanzien van single use plastic. Het is op dit moment nog bijna onmogelijk om als webshop geen plastic te gebruiken, helaas. Daarnaast realiseren we ons dat BPA-vrij niet direct een stempel van OK krijgt wanneer het product alsnog gemaakt is van plastic uit de categorieën 3, 6 en 7. In onze webshop houden we daarom steeds meer rekening met het gebruik van single use plastic en duurzame producten gemaakt van daadwerkelijk recyclebaar plastic. We geven toe dat we er nog lang niet zijn, als kleine speler is het ontzettend moeilijk om de markt te veranderen, maar het bewustzijn is er en we proberen het gesprek op gang te brengen met onze leveranciers en magazijn, maar ook via ons blog!

Groot bereik, help je mee?

Als reisblog hebben we een grote groep volgers en daarmee een groot bereik. Met dit artikel hopen we daarom een groot deel van deze 100.000 volgers te bereiken en onze medereizigers bewuster te maken van het probleem. En dat niet alleen, we proberen met onze tips inzichtelijk te maken welke simpele dingen je al kunt doen om minder plastic te gebruiken. Je kunt niet alles, maar alle beetjes helpen! Help je mee door te delen?

+ There are no comments

Add yours